Mohammed Merah: aanhanger Al-Qaeda die Afghanistan bezocht

Tot gistermiddag hield de Franse politie er rekening mee dat neonazistische oud-militairen verantwoordelijk waren voor de schietpartij op een joodse school in Toulouse, afgelopen maandag, en twee aanslagen op Franse militairen in de regio Toulouse, eerder deze maand. Drie oud-soldaten die in 2008 in opspraak waren gekomen na het brengen van de Hitlergroet, werden gisteren gearresteerd en verhoord. Maar zij bleken niets met de aanslagen te maken te hebben.

Al meteen na de eerste aanval op een Franse militair deze maand, op 11 maart in Toulouse, speurde de Franse recherche (DCRI) in moslimextremistische hoek. De recherche kwam gisteravond uit bij de 24-jarige Fransman van Algerijnse afkomst Mohammed Merah. Vanochtend vroeg werd door de politie zijn woning in Toulouse omsingeld. Merah is volgens minister van Binnenlandse Zaken Claude Guéant iemand die „zegt een mujahedeen te zijn” en „zegt te behoren tot Al-Qaeda”.

Dit betekent niet dat Merah daadwerkelijk tot het terreurnetwerk Al-Qaeda behoorde of dat Al-Qaeda Merah aanstuurde. Al-Qaeda heeft geen van de aanslagen in en nabij Toulouse opgeëist. „Eenlingen hebben vaak de neiging zich te beroepen op een bredere organisatie (...) dat maakt de gebeurtenis megalomaner”, zegt Jean-Pierre Filiu, expert op het gebied van moslimextremisme aan het Institut d’Etudes Politiques in Parijs, volgens persbureau AFP.

Over de motieven van Merah zei Guéant vanochtend dat deze „Palestijnse kinderen wilde wreken en het Franse leger te grazen wilde nemen”. Hij zou het Franse leger hebben verweten dat het meevocht tegen Al-Qaeda en de Talibaan in Afghanistan. „Het is iemand die in contact staat met personen die banden hebben met personen die zich laten voorstaan op het salafisme en de jihad”, aldus Guéant .

De man reisde volgens politiebronnen minstens tweemaal, in 2010 en 2011, naar het grensgebied van Pakistan en Afghanistan, waar Al-Qaeda actief is. Hij zou eenmaal zijn gearresteerd door de Afghaanse politie in de stad Kandahar. Afghaanse veiligheidsdiensten lichtten Franse collega’s in over Merah. Hij zou al in het vizier van de inlichtingendienst zijn geweest toen hij naar Afghanistan en Pakistan vertrok. Een bron van de Franse inlichtingendienst zei tegen AFP dat tientallen geradicaliseerde Franse jonge mannen de afgelopen jaren in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied verbleven, maar dat sinds de dood van Osama bin Laden vorig jaar velen van hen zijn teruggekeerd. „De mensen die terugkwamen uit deze strijdgebieden waren altijd een bron van zorg”, aldus de inlichtingendienst tegen AFP.

Volgens het Franse weekblad Le Point werkte Merah als automonteur. Hij droeg een een baard en groeide op in een streng islamitisch gezin. Hij had twee broers en drie zussen. De twee broers werden vanochtend gearresteerd en verhoord, maar onduidelijk is of zij betrokken waren bij de schietpartij. De oudste broer Abdelkader (27) staat al langer in de databank van de inlichtingendienst. Mohammed Merah staat in Toulouse bekend als kleine crimineel en werd enkele malen opgepakt wegens geweldpleging. Buurtbewoners zeggen in Le Point dat hij de laatste dagen steeds in volle vaart in een busje door de wijk reed.

De Franse nieuwszender BFM-TV meldde vanochtend dat de man betrokken zou zijn bij de fundamentalistische groep Forsane Alizza, die eind vorige maand door de Franse staat werd ontmanteld en verboden. De groep ageerde onder meer tegen het Franse boerkaverbod. De autoriteiten hebben een vermeende band tussen Merah en Forsane Alizza niet bevestigd.

De laatste keer dat Frankrijk werd getroffen door een golf van moslimextremistisch geweld was in het midden van de jaren negentig. In de meeste gevallen werden die opgeëist door de GIA, de zeer gewelddadige Algerijnse Gewapende Islamitische Groep. De Franse politie en veiligheidsdiensten hebben sindsdien het beleid om geregeld grote groepen verdachten op te pakken en te onderzoeken – de meesten worden later zonder proces vrijgelaten. Deskundigen zeggen dat met die methode regelmatig aanslagen zijn voorkomen.