Kamer verbolgen over amnestiewet Bouterse

De Tweede Kamer is verontwaardigd over een initiatief vanuit het Surinaamse parlement om amnestie te verlenen aan de plegers van de ‘Decembermoorden’ in 1982. Alle partijen hebben de regering om een reactie gevraagd.

Zes leden van de Nationale Assemblée in Paramaribo dienden deze week een voorstel in dat amnestie beoogt voor ruim twintig verdachten die terechtstaan wegens de Decembermoorden. Daarbij werden 15 tegenstanders van het toenmalige militair bewind standrechtelijk geëxecuteerd. Hoofdverdachte is de toenmalige legerleider en huidige president van Suriname, Desi Bouterse. Voor het voorstel lijkt er een meerderheid.

Kamerlid Frans Timmermans (PvdA): „Normaal gesproken zijn dit binnenlandse aangelegenheden, maar dit kan niet zonder gevolgen blijven voor de bilaterale relatie. Ik zou graag van de regering weten wat er nog in de toolbox zit. We kunnen misschien de VN erop aanspreken.” Het uiten van zorgen is ook van belang vanwege de grote Surinaamse gemeenschap in Nederland, meent Timmermans.

PVV-Kamerlid Louis Bontes zegt dat een amnestieregeling „ongehoord” zou zijn. „De minister kan druk uitoefenen de regeling ongedaan te maken. Al denk ik niet dat het lukt. De Surinaamse regering bestaat uit drugshandelaren en criminelen. Het zal niet meevallen daar een beroep op te doen.

Michiel Baud, hoogleraar en directeur van het Centrum voor Latijns-Amerikastudies in Amsterdam (Cedla), noemt het „opvallend” dat het initiatief voor amnestie voor de Decembermoorden ook wordt gesteund door parlementariërs die niet tot de partij van Bouterse behoren. „Blijkbaar zijn ook bredere politieke lagen bang voor de consequenties van een veroordeling van Bouterse.”

De voorstanders van amnestie zeggen „maatschappelijke rust” te willen brengen in Suriname. Baud zegt dat de ervaring in andere Zuid-Amerikaanse landen leert dat dit „een verkeerde inschatting is”. In Argentinië en Brazilië zijn amnestiewetten voor ex-juntaleden ingetrokken om hun berechting mogelijk te maken. „Op korte termijn kan er rust ontstaan in Suriname maar op de lange termijn ettert zo’n wond door”, zegt Baud. „Het probleem in Suriname is dat de culprit van toen nu wederom de macht heeft.”

Advocaat Gerard Spong, die de vorige Surinaamse regering adviseerde over het 8 December-proces, zegt dat onduidelijk is wat de consequenties zullen zijn voor de lopende zaak. „De amnestiewet is de ultieme provocatie van de rechter. Het is een sterk staaltje van contempt of court (minachting van het hof, red) om de rechter buitenspel te zetten. Het initiatief is ook een domme zet omdat de parlementariërs er kennelijk van uitgaan dat Bouterse schuldig wordt bevonden.” Het initiatief van de parlementariërs komt een week nadat een voormalige militaire vertrouweling van Bouterse verklaarde dat de ex-bevelhebber in 1982 aanwezig zou zijn geweest tijdens de moorden.