Hier liever geen dikke buiken

Bijna de helft van de werkende vrouwen wordt gediscrimineerd als ze zwanger raken. Terwijl zwangerschap beter ‘planbaar’ is dan ziekte.

Redacteur Werk & Geld

Ze gaat vier maanden met verlof. Ondertussen bouwt ze gewoon vakantiedagen op, die ze vervolgens aan dat verlof vastplakt.

Met een beetje pech krijgt ze een huilbaby en meldt ze zich ziek.

Heeft ze een commerciële functie, dan is er omzetverlies door haar afwezigheid.

Is ze een leidinggevende, dan kost haar vervanging een hoop tijd, aandacht en dus geld.

Heeft ze ook nog een kortdurend contract, dan is haar langdurige afwezigheid tijdens haar verlof ronduit onhandig voor een werkgever.

De tijd waarin een vrouw als vanzelfsprekend ontslagen werd als ze trouwde en kinderen kreeg, is nog niet helemaal vervlogen. Dat blijkt uit een onderzoek dat de Commissie Gelijke Behandeling uitvoerde, met hulp van TNS NIPO.

Ruim duizend vrouwen uit een representatief panel werkten mee. Het waren vrouwen die tussen 2007 en 2011 werkten of solliciteerden en zwanger waren of moeder waren geworden. Van hen heeft 45 procent een ervaring gehad die wijst op discriminatie. Het is het eerste onderzoek dat een systematisch beeld geeft van de gevolgen van zwangerschap en moederschap op de werkvloer. Maar voorzitter Laurien Koster ziet al jaren eenzelfde aantal klachten binnenkomen. Doorberekend betekent het onderzoek dat jaarlijks 65.000 vrouwen in Nederland te maken krijgen met zwangerschapsdiscriminatie. „Onthutsend”, zegt Koster. „Achter die kleine groep die het meldt, gaan dus enorm veel vrouwen schuil.”

Ja, een zwangere kan lastig zijn. Maar: „Andere werknemers raken overspannen, worden langdurig ziek, hebben een sterfgeval in de familie. Iedereen overkomt wel wat. Een zwangerschap is tenminste planbaar.”

Bij 38 procent van de zwangere vrouwen die op het punt stonden een arbeidscontract te tekenen, is het contract gewijzigd of niet doorgegaan toen de zwangerschap duidelijk werd. Bij vrouwen met een vmbo-niveau is dat probleem veel groter (67 procent), tegenover 11 procent van de vrouwen met een universitaire opleiding. Ook als leidinggevende loop je extra gevaar: 21 procent heeft tijdens en na het zwangerschapsverlof problemen, tegenover 12 procent van de vrouwen zonder leidinggevende functie. Leidinggevenden moeten vaker dan andere vrouwen hun werk afmaken tijdens hun verlof. Sommige taken worden na het verlof afgepakt, of ze worden teruggezet naar een lagere functie. En vrouwelijke bazen krijgen minder vaak toestemming van hun werkgever om minder uren te gaan werken dan vrouwen zonder leidinggevende functie.

Er werden negentien werkgevers geïnterviewd voor het onderzoek. En nee, natuurlijk discrimineerden zij niet. Maar ze vinden het bij tijdelijke banen of korte projecten vaak wel legitiem om een zwangere vrouw af te wijzen. Een leidinggevende, partner bij een accountantskantoor, zegt dat hij nooit vraagt of iemand zwanger is. Maar: „Kom ik daar tijdens de proeftijd achter, dan kan ik me voorstellen dat ik het contract beëindig. Ik vind dat ze dan toch een stuk vertrouwen heeft geschaad.”

En dat is discriminatie, volgens de wet.