Een economie die nog wel even beneden N.A.P. blijft

Het ‘Nieuwe Normaal’: zo definieerde de Amerikaanse econoom en belegger Mohamed El-Erian vier jaar geleden de vooruitzichten van de westerse economieën, in de nasleep van de kredietcrisis. Er zou een lange periode aanbreken van beperkte groei en matige inflatie.

Hoe de inflatie zich zal gaan gedragen, is ongewis, zeker gezien het experimentele monetaire beleid dat in Europa en de Verenigde Staten op de economie is losgelaten.

Maar wat de groei betreft heeft El-Erian gelijk gekregen. Het kabinet-Rutte regeert over Nederland in een periode van tegenvallende economische expansie, dit jaar zelfs onderbroken door een lichte krimp.

Het is de ondermaatse economische groei die de begroting schade toebrengt – dat is de belangrijkste boodschap van het Centraal Economisch Plan, dat gisteren door het Centraal Planbureau (CPB) werd gepubliceerd. Die tegenvallende economie zorgde eind vorig jaar al voor schade, toen vooral een plotse krimp in het vierde kwartaal het begrotingstekort opstuwde tot 5 procent.

Die schade zet dit jaar door, nu een lichte recessie de saneringsoperatie van 18 miljard euro frustreert. Die bezuiniging was de fundering onder het kabinet-Rutte. Bij ongewijzigd beleid blijft het tekort, met 4,6 procent, te hoog. Ook de eerstvolgende jaren bedraagt de economische groei slechts 1,25 tot 1,5 procent. Dat is te weinig om het deficit uit zichzelf afdoende te laten dalen.

Nederland mag dan niet in de vuurlinie van de financiële markten liggen, het is toch een typisch ‘kredietcrisisland’. Het had, en heeft, een bovenmaatse financiële sector. Het heeft proportioneel een van de grootste particuliere schuldenlasten ter wereld, het gevolg van de jarenlange oververhitte woningmarkt. Intussen heeft het zijn concurrentiepositie verwaarloosd in de jaren dat het, mede door die woningmarkt, zo goed leek te gaan. En het ondervindt nu schade van de lage rentes die het antwoord zijn op de kredietcrisis en die de rendementen van de pensioenbesparingen uithollen.

Dalende huizenprijzen en pensioenen onder druk: het is geen toeval dat het CPB de binnenlandse bestedingen aanwijst als de belangrijkste oorzaak voor de uiterst magere groeivooruitzichten. En het is nog lang niet voorbij. De extra bezuinigingen die het kabinet-Rutte op dit moment uitbroedt, zullen de economie waarschijnlijk verder drukken. De burger zal proberen zijn schuldenlast te verminderen. En van een impuls uit het buitenland mag niet al te veel worden verwacht.

Wellicht dat het land er later als herboren uitkomt. Maar voorlopig duren de magere jaren in Nederland voort.