Terneuzen maakt ruim baan voor Gent

Nederland en Vlaanderen zijn het eens over een nieuwe sluis bij Terneuzen. De sluis moet de toegang tot de Gentse haven ontsluiten voor grote zeeschepen.

Zij komt. In 2021. Minister Melanie Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) en de Vlaamse Minister van Mobiliteit Hilde Crevitz bereikten gisteren een akkoord over de bouw van een nieuwe, tweede, zeesluis bij Terneuzen.

Als de meerjarige studiefase, aanbesteding en aanleg voltooid zijn, kunnen over negen jaar de eerste New Panamax-zeeschepen de haven van Gent aandoen.

New Panamax verwijst naar de afmetingen van de grootste schepen die vanaf 2014 door de nieuwe sluizen van het Panamakanaal kunnen varen. Die sluizen zijn maatgevend voor de grootte van zeeschepen.

Met de nieuwe sluis kan de haven van Gent in de toekomst grotere schepen ontvangen en een groter volume goederen verwerken. De huidige sluis is te klein voor de allergrootste zeeschepen en belemmert de uitbreidingsplannen van de haven, die nu qua grootte nog tot de middenmoot van Europa behoort.

In Gent worden vooral bulkgoederen zoals kolen en graan verwerkt. Zusterhaven Antwerpen richt zich meer op containers.

De totale kosten voor de bouw van de nieuwe sluis bij Terneuzen worden geraamd op 930 miljoen euro. Vlaanderen neemt daarvan het leeuwendeel voor zijn rekening. Nederland betaalt 142 miljoen euro. Daarnaast zal Nederland nog eens 150 miljoen euro betalen om het kanaal van Gent naar Terneuzen uit te diepen en te onderhouden.

Deze bedragen zijn een „een indicatie”, aldus een woordvoerder van het ministerie. „Tijdens de aanbesteding wordt pas duidelijk hoeveel de aanleg precies gaat kosten.” Over de exploitatie van de nieuwe sluis zijn nog geen afspraken gemaakt.

Volgens de woordvoerder komen totale baten van het project voor Nederland uit op 637 miljoen euro. Een grotere vrachtstroom door de sluis zou de bedrijvigheid langs het kanaal, ook in Nederland, vergroten, wat een stimulans voor de lokale economie betekent. Om die reden dragen de provincie Zeeland, de gemeente Terneuzen en het havenschap Zeeland Seaports 10 miljoen euro bij aan de bouw van de sluis.

De opbrengsten voor de haven van Gent zijn veel groter. De verwachting is dat met de opening in 2017 van het Kanaal Seine - Noord-Europa, dat Rotterdam met diverse Franse havens zal verbinden, het scheepvaartverkeer via de haven van Gent sterk zal toenemen. Een grotere sluis maakt die route nog aantrekkelijker en daarmee ook de haven van Gent.

De directe opbrengsten voor Nederland zijn veel minder groot en dus wilde het ministerie van Infrastructuur lange tijd alleen meebetalen aan een kleinere combisluis. Sinds de aanleg van de huidige zeesluis bij Terneuzen, in 1968, praten Vlaanderen en Nederland al over de bouw van een tweede zeesluis om het toenemende waterverkeer te kunnen verwerken.

In 1993 verzocht de Vlaamse deelregering Nederland officieel in te stemmen met de aanleg. De onderhandelingen liepen echter vast op de verdeling van de kosten. Het plan kwam in een archiefkast terecht. Sindsdien is het scheepsverkeer verder toegenomen. In 1993 passeerden 13.000 schepen het sluizencomplex van Terneuzen. Vorig jaar waren dat er 70.000. Alleen de Volkeraksluizen (bij het Noord-Brabantse Willemstad) en Kreekraksluizen (bij het Zeeuwse Reimerswaal) zijn drukker, met respectievelijk 114.000 en 72.000 scheepspassages per jaar.