Nieuws op tv: mannen die over dezelfde dingen praten

Nee, ze zijn niet overwegend links, maar de geïnterviewden op tv zijn wel overwegend Nederlandse mannen met macht, die steeds over dezelfde onderwerpen praten. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde rapport Nieuws en Actualiteiten 2011 van de Nederlandse Nieuwsmonitor, wetenschappelijk instituut voor de journalistiek.

Om te controleren of de publieke omroep zijn pluriforme aspiraties waarmaakt – het bedienen van alle politieke en levensbeschouwelijke stromingen – bekeek Nieuwsmonitor gedurende drie maanden 237 uitzendingen van zeven dagelijkse nieuwsrubrieken en talkshows.

De belangrijkste conclusies: driekwart van de onderwerpen betreft Nederlands nieuws, de rubrieken kiezen vaak overlappende onderwerpen, de geïnterviewden zijn voor tachtig procent mannelijk, burgers komen veel minder aan het woord dan autoriteiten. Gasten komen vaak uit het politieke midden. Door dit alles lijken de programma’s sterk op elkaar.

Wat betreft de mannelijke dominantie wijkt Vandaag de dag af van de rest. Deze WNL-rubriek, gepresenteerd door Eva Jinek en Merel Westrik, laat iets meer vrouwen aan het woord: een kwart van de geïnterviewden. NOS Journaal en EenVandaag zijn het breedst en meest feitelijk. Nieuwsuur besteedt als enige meer dan de helft van zijn tijd (59 procent) aan buitenlands nieuws. De VARA-talkshows Pauw & Witteman (P&W) en De wereld draait door (DWDD) hebben een eigenzinniger onderwerpkeuze, gericht op cultuur en media. P&W is geneigd om linkse politici uit te nodigen. DWDD laat graag vaste gasten aan het woord, vaak ‘betrokken deskundigen’: liever een vrij sprekende politicus buiten dienst dan een huidige leider.

Over de vermeende ‘linkse signatuur’ van de publieke omroep stelt Nieuwsmonitor: „Er is nog steeds geen sprake van een linkse - of rechtse kerk in Hilversum. Veeleer is er sprake van een trek naar het midden. Het rechtse geluid dat nieuwe programma’s moesten laten horen, dringt niet overtuigend door. Zowel PowNews als Vandaag de dag profileren zich niet duidelijk rechts van het midden.”