Konijn verdrijft eenzaamheid van gorilla

Een eenzame gorilla kreeg een konijn als huisdier. „Zeker bij intelligente dieren als mensapen is gezelschap belangrijk.”

Gorilla Samantha en haar konijn. Foto AP

Samantha, de 47-jarige gorilla van de dierentuin van Erie in de Amerikaanse staat Pennsylvania, heeft een huisdier: een konijn. De twee zijn onafscheidelijk.

Verzorgers van de Erie Zoo hebben lang zitten broeden op wat zij konden doen voor de eenzame westelijke laaglandgorilla. In 2005 verloor zij haar partner Rudy die toen 49 jaar oud was. Samantha was inmiddels zelf te oud om nog in een nieuwe groep gorilla’s te aarden. Bovendien was ze door mensen grootgebracht en daardoor meer gericht op haar verzorgers dan op soortgenoten.

Haar dagen bracht ze door in eenzaamheid. Meestal zat ze in een hoekje in haar verblijf voor zich uit te staren. Verzorgers kregen met haar te doen. Misschien zou een huisdier wat afleiding geven? Ze plaatsten een konijnenhok bij het nachtverblijf van Samantha, met daarin Panda, een rammelaar van het zachtaardige Hollanderras.

De verzorgers lieten het konijn aan Samantha zien en Panda mocht zonder de gorilla alvast het binnenverblijf verkennen.

Toen was het moment gekomen om de twee samen te brengen. Gespannen keken de verzorgers toe. Ze hadden voor Panda nog een kattenluikje geïnstalleerd zodat hij zou kunnen ontsnappen als het te gevaarlijk werd. Maar het ging meteen goed; de dieren zochten elkaar op en gingen tevreden naast elkaar zitten in Samantha’s favoriete hoekje. Even hielden de verzorgers hun hart vast, toen Panda richting de knuffel van Samantha huppelde. Niemand mocht in de buurt komen van Baby, de babygorillapop die Samantha vaak als haar eigen jong bij zich droeg. Maar van Panda pikte de gorilla het. Ze schoof Baby opzij, zodat het konijn erlangs kon. Nu, na een paar weken samen, delen ze zelfs hun voedsel.

„We weten dat voor mensen huisdieren goed gezelschap zijn, waarschijnlijk is dat ook zo voor de gorilla met haar konijn”, reageert primatoloog Frans de Waal van de Emory University in een e-mail. Hij wijst erop dat de beroemde gorilla Koko, die met mensen kan communiceren via gebarentaal, in zijn leven diverse katjes heeft gehouden. Vriendschap tussen verschillende diersoorten ontstaat vooral bij dieren die bij mensen leven of in de dierentuin, zegt De Waal. „Het komt in het wild voor, maar dan is het meestal tijdelijk. Zoals in het geval van de leeuwin in Kenia die een tijdje een oryx-kalfje hield.”

Volgens Zjef Pereboom, gedragswetenschapper in dienst van de Zoo van Antwerpen, gebeurt het heel af en toe dat dierentuinen eenzame dieren van een maatje voorzien. „Vanuit dierenwelzijn lijkt het mij goed als eenzame dieren gezelschap krijgen”, zegt Pereboom. „Zeker bij intelligente dieren als mensapen is dat belangrijk.” Of het een goed idee is om iedere eenzame dierentuinaap een konijn te geven, betwijfelt hij. „Het hangt af van de diersoort of het kan. Zo zou een bonobo veel te wild met een konijn gaan spelen.”

In Antwerpen hebben de dierentuinbewoners geen huisdieren. Wel stoppen dierverzorgers steeds vaker verschillende diersoorten bij elkaar in een kooi. Dat is niet voor de gezelligheid, zegt Pereboom, maar meer omdat het aantrekkelijker is voor bezoekers. „Toch zou je dit ook kunnen zien als verrijking. Er gebeurt dan meer in het verblijf.”

Er bestaat een heel boek over dit onderwerp, zegt Frans de Waal nog. Het heet Unlikely Friendships en wie dat heeft gelezen verbaast zich nergens meer over. Een olifant die beste maatjes is met een schaap, een onafscheidelijke reuzenschildpad en een nijlpaardjong die onafscheidelijk zijn, een ijsbeer en een sledehond die vriendschap sluiten, ja zelfs een rattenslang en een hamster die elkaar hebben uitverkoren. Dat geeft hoop dat het met Samantha en Panda wel goed zal blijven gaan.