Hoe Hero Brinkman zijn vertrek regisseerde

Zijn afscheid uit de PVV kondigde zich aan het einde van de ochtend aan. Hero Brinkman kwam in zijn eentje uit het fractieberaad. Hij ging zich „beraden”, zei hij, en er volgde een nerveus anderhalf uur waarin hij zich in zijn kamer opsloot. In het CDA ging de grap rond dat de coalitie voortaan steunt op drie gedoogpartners: de PVV, de SGP, en de Groep Brinkman. Om 13.00 uur maakte hij het nieuws definitief: Hero Brinkman stapt uit de PVV.

De aanloop naar zijn vertrek uit de partij begon, na een reeks incidenten in de laatste jaren, vandaag precies twee weken geleden. Toen werd hij door de partijleiding definitief bestuurlijk geïsoleerd. De fractie koos die dag een nieuw lid van het fractiebestuur – en dat was veel minder onschuldig dan men de buitenwereld deed geloven. Formeel ging het om de vervanging van Kamerlid Raymond de Roon. Hij was in 2006 een van de nieuwe mensen met wie Wilders pronkte, en houdt zich in de Kamer vooral onzichtbaar. Hij zou gezondheidsproblemen hebben, en het fractiebestuur verlaten.

Wilders zette twee weken terug de verkiezing van zijn opvolger in het fractiebestuur op de agenda van de PVV-fractie. Er waren diverse kandidaten, onder wie Hero Brinkman en de Rotterdamse oud-politieman Louis Bontes. Brinkman maakte op voorhand amper kans. Bontes had daarentegen de steun van PVV’ers van het eerste uur, zoals fractiesecretaris Martin Bosma en vicevoorzitter van de fractie Fleur Agema. Zij staan er intern om bekend dat ze beducht zijn voor PVV-Kamerleden die opgaan in het Haagse systeem – contacten met andere partijen, met ambtenaren, met journalisten. Zij geloven, anders dan Brinkman, dat het succes van de PVV erin schuilt dat de partij juist afstand houdt van de Haagse claque, en vragen, c.q. eisen, van extraverte PVV’ers dat ze afstand van ‘het systeem’ bewaren. Bontes steunt die lijn. Vandaar dat zijn zege bij de verkiezing van de opvolging van De Roon in de fractie werd uitgelegd als een zege voor Bosma en Agema. En dus een nederlaag voor Brinkman.

De situatie was voor Brinkman nog wanhopiger. Wilders en Bosma hadden bij de verkiezing van een nieuw lid van het fractiebestuur geregeld dat hiermee automatisch ook het bestuur van een ander PVV-gremium werd vervangen: de Stichting Ondersteuning Tweede Kamerfractie PVV.

Brinkman was hiervan, met De Roon, sinds 2006 bestuurslid. En Brinkman had de laatste tijd ook over dit aspect van zijn PVV-werk geklaagd. Hij had zijn twijfels, vertellen ze in PVV, over de manier waarop de partij soms met personeel omging. Hij vreesde dat hij hoofdelijk aansprakelijk was voor schade-uitkeringen aan onterecht ontslagen medewerkers. Er moest een notaris aan te pas komen om Brinkman hierin gelijk te geven. En gelijktijdig met de verkiezing van Bontes maakten Wilders en Bosma bekend dat het fractiebestuur voortaan een personele unie vormde met het bestuur van de ondersteunende stichting. Voor Brinkman was daarmee duidelijk dat voor zijn ideeën over een open PVV geen ruimte meer was. Hij stond volledig geïsoleerd. Dus toen hij vorige week aan de hele fractie de kritische e-mail verstuurde over het ‘Polen-meldpunt’, werd intern duidelijk dat zijn vertrek vaststond. „Hero wil eruit”, zei een PVV-Kamerlid toen al. Vanmiddag formaliseerde Brinkman die keuze.