Expressionist met felle streek en kleurgebruik

Ger Lataster behoorde tot een groep kunstenaars die de Amsterdamse Limburgers werd genoemd. Zijn abstracte werk kreeg door de titel vaak een geheel andere lading.

Ger Lataster in zijn atelier in 1989. Foto Hollandse Hoogte

Zijn bekendste werk is Icarus Atlanticus, een grote plafondschildering die hij in 1987 maakte voor museum het Mauritshuis in Den Haag. In dit werk wordt aan lichte kleuren zwaarte gegeven, wervelend en transparant, en toch van gewicht. Na een kort ziekbed is de maker ervan, kunstenaar Ger Lataster, overleden. Dat heeft zijn galeriehouder Peter Post bekendgemaakt. Lataster is 92 jaar geworden.

Ger Lataster, die opgroeide in Limburg als zoon van een mijnwerker, wordt gerekend tot de abstract-expressionisten. Hij werd opgeleid aan de Maastrichtse kunstnijverheidsschool en aan de Rijksakademie voor beeldende kunsten in Amsterdam. Zijn eerste liefde was Matisse, vooral diens kleurgebruik, dat in het werk van Lataster altijd blijft meeklinken.

Maar ook Eugène Delacroix is hem altijd blijven begeleiden. Stedelijk Museum-directeur Willem Sandberg merkte de schilder eind jaren vijftig op en gaf hem in 1961 een solotentoonstelling in het museum.

In 1976 schreef Sandberg voor een catalogus van een groot retrospectief in Maastricht en Amsterdam over hem:

„ger lataster

is een man van karakter

gedurende tientallen jaren

volg ik zijn groei

telkens als ik zijn atelier binnenkom

is het nieuw wat ik zie

diezelfde felheid van verfstreek en kleur

die zich elke keer in een nieuwe gedaante openbaart

vitaal en overtuigend.”

Samen met Jef Diederen, Pieter Defesche, Lei Molin en Pierre van Soest behoorde Lataster tot de naoorlogse schilders die ook wel de Amsterdamse Limburgers werden genoemd. Lataster was lang verbonden aan de bekende Amsterdamse galerie van Cora de Vries.

Naast het Stedelijk bezit ook het Museum van Bommel van Dam in Venlo veel werk van hem. In 2010 was daar nog een grote tentoonstelling van zijn werk te zien, waarin ook zijn politieke engagement naar voren kwam. In de jaren vijftig dook Icarus voor het eerst op in zijn werk, de jongen uit de Griekse mythologie die te dicht bij de zon vloog waardoor de was op zijn vleugels smolt en hij in zee stortte.

Bij Lataster verwees Icarus naar de Starfighter, de straaljager van de koude oorlog. Hij schildert neerstortende piloten en brokstukken van vliegtuigen. Ook zijn abstracte doeken kregen door de titels vaak een andere lading, zoals Come Freedom of Madrileense Wurgochtend (1964). Na een bezoek aan concentratiekampen maakte hij het grote vierluik Het haar van de vrouwen, de brillen van de dichters, de schoenen van de arbeiders en de as van allemaal (1987).

Eind jaren zeventig keert er weer figuratie terug in het werk van de schilder en gebruikt hij veel nieuwe materialen, zoals plastic folie en spuitlak.

Vorig jaar maakten Peter Lataster en Petra Lataster-Czisch een intieme documentaire over hun (schoon-)ouders, Niet Zonder Jou, waarin Ger Lataster en zijn vrouw Hermine van Hall, een fotografe, met ouderdom, dementie en doofheid worstelen. Hermine overleed tijdens de opnames.

In een van de laatste scènes is Ger Lataster te zien, die voor het eerst na haar dood weer naar zijn atelier gaat. De schilder zet dan in één lijn de contouren van de jonge Hermine op het doek. Dan kan hij niet meer. „Hier is niet tegenop te schilderen”, zegt hij. De documentaire Niet Zonder Jou werd bekroond met een Gouden Kalf op het Nederlands Filmfestival.

Lataster is toch door blijven schilderen. In galerie Post + García in Maastricht is nu een tentoonstelling met recent werk te zien.

Niet Zonder Jou is via Holland Doc te zien op uitzendinggemist.nl.