Er zijn ook Duitsers pro Hollande

Merkel heeft een duidelijke voorkeur voor Sarkozy als Franse president. Maar de socialist François Hollande is populair onder Duitse eurosceptici.

Correspondent Frankrijk

Parijs. Niet alle Duitsers hopen, zoals hun bondskanselier Angela Merkel, op een zege van Nicolas Sarkozy bij de komende presidentsverkiezingen in Frankrijk. Er zijn ook Duitsers die duimen voor François Hollande. Twee onder hen waren afgelopen week in Parijs om de socialistische uitdager van Sarkozy een hart onder de riem te steken: Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, en Sigmar Gabriel, voorzitter van de SPD, de Duitse sociaal-democratische partij.

In een interview met Le Monde legde Gabriel kort uit waarom hij hoopt op Hollande. „Merkel wil een democratie conform de vrije markt. Wij, sociaal-democraten en socialisten, willen net het omgekeerde, vrije markten conform de democratie. Dat is wat ons bindt met Hollande, dat is waarom we zo hopen op zijn overwinning.” Gabriel staat niet alleen. Overal in Europa hopen sociaal-democraten dat een linkse zege in Frankrijk de Europese sociaal-democratie een nieuw elan kan geven. Ook binnen de PvdA leeft het debat over een aanpassing van het Europees begrotingsakkoord zoals Hollande dat wil, bleek in aanloop naar de voorzittersverkiezing.

Hollande nodigde de Duitse en enkele andere Europese vrienden uit voor een ‘congres over een gemeenschappelijke progressieve visie op Europa’, en niet voor een campagnebijeenkomst. Want de campagne mag dan al enkele Europese trekjes vertonen, het al te openlijk etaleren van buitenlandse, en zeker Duitse steun, kan de zegekansen ernstige schade toebrengen. De meeste Fransen beschouwen zoiets als ‘inmenging’ in Franse aangelegenheden.

Dat ondervond eerder Sarkozy. Nadat Merkel, nog voor de officiële aankondiging van zijn kandidatuur, haar voorkeur had uitgesproken voor de huidige president, kostte hem dat enige procentpunten op de populariteitsmeter, die toch al niet in zijn voordeel uitslaat. Het idee om Merkel ook te laten opdraven bij verkiezingsbijeenkomsten werd met stille trom begraven. Misschien komt ze nog wel eens spreken, over Europa, op een… congres. Maar op een bijeenkomst zal ze niet te zien zijn, verzekert het campagneteam van Sarkozy’s UMP.

Ondanks die belangstelling vanuit het buitenland en ondanks de Europese crisis, gaat het in de campagne zelden over Europa of de Europese Unie. Zeker, er wordt hier en daar een idee gelanceerd, er wordt aangedrongen op wijziging van het fiscaal pact (Hollande) en het Verdrag van Schengen (Sarkozy), maar dat is in de eerste plaats toch voornamelijk verkiezingsretoriek. „Een groot Europees project ontbreekt. Het gaat altijd maar om Frankrijk in de wereld, zodanig dat het me soms doet lachen, als het niet zo treurig was’, aldus professor Dominique Reynié van de pro-Europese denktank Fondapol.

De nadruk op Franse belangen en de kracht van Frankrijk in Europa zorgt ervoor dat de meeste standpunten over de Unie toch eurosceptisch zijn. François Hollande kreeg veel aandacht met zijn standpunt dat hij het nieuwe pact over de euro wil heronderhandelen en dat er bijkomend een pact voor de groei moet komen. Het kwam hem op ferme kritiek te staan van rechts, die Hollande verweet de Europese eenheid in gevaar te brengen.

Vervolgens kwam het – door Berlijn ontkende – gerucht dat Merkel hem daarom niet wil ontvangen, samen met andere rechtse leiders zoals de Brit Cameron, de Italiaan Monti en de Spanjaard Rajoy. Maar Hollande krijgt ook openlijk steun, en niet alleen van Gabriel uit Berlijn. In de wandelgangen is te horen dat wel meer politici en landen te porren zijn voor het idee van Hollande, ook al weet iedereen dat groei zich niet laat decreteren. Spanje bijvoorbeeld zou het niet erg vinden als het door de Duitsers opgelegde strakke ritme voor begrotingsdiscipline wat wordt afgezwakt.

Franse diplomaten verwijzen naar 1997, toen de socialisten na hun zege bij de parlementsverkiezingen ook een wijziging van het Groei- en Stabiliteitspact eisten, en kregen. Ook toen ging het over groei. Zij maken zich dus geen zorgen over de eis van Hollande. „Als hij wint, dan krijgt hij zijn groeiparagraaf in het Verdrag en is iedereen weer tevreden. Europese leiders kunnen het zich niet permitteren om vijf jaar lang ruzie te maken met elkaar”, aldus een Franse diplomaat bij Buitenlandse Zaken.

Hetzelfde geldt voor de harde woorden van Sarkozy over Schengen. Zijn ideeën over een hardere opstelling en meer controle kunnen rekenen op steun in bijvoorbeeld Kopenhagen en Den Haag. Nederland voert al paspoortcontroles uit op de Thalys-trein. Zijn dreigement dat hij uit Schengen wil stappen, is er alleen om de kiezers van het Front National naar zijn kamp te lokken, en dus voor binnenlands gebruik.