Brieven over de verdwijnende letterenstudies

Talenstudies verdwijnen, maar vertalen kan nog wel

Juist op een moment waarop de Nederlands-Duitse Handelskamer rapporteert dat 87 procent van de Nederlandse bedrijven die afhankelijk zijn van export naar Duitsland inziet dat gebrekkige talenkennis rechtstreeks tot omzetverlies leidt, besluiten veel Nederlandse universiteiten talenstudies weg te stoppen in sterfhuisconstructies.

Toch is de twijfel of er straks nog wel mensen zijn die uit de moderne talen kunnen vertalen (NRC Handelsblad, 15 maart), ongegrond. Ook al wil de Universiteit Utrecht de opleiding Portugees opheffen – de opleidingen Duits, Engels, Frans, Italiaans, Keltisch en Spaans blijven bestaan en worden allemaal geleid door één of meer hoogleraren. Bovendien hebben we uitstekende ervaringen met vervolgopleidingen, juist ook op het gebied van het vertalen. Onze master vertalen trekt al jaar en dag vele tientallen studenten en biedt hun een specialisatie in een van de moderne Europese talen. Bovendien kunnen studenten die zich nog verder willen kwalificeren als literair vertaler binnenkort terecht in een transnationale vervolgmaster. Deze zal worden verzorgd door de universiteiten van Utrecht en Leuven, met steun van de Nederlandse Taalunie en de letterenfondsen.

Ton Naaijkens

Hoogleraar Duits en vertaalwetenschap aan de Universiteit Utrecht

Arabisch en islam zijn twee heel verschillende dingen

In een artikel over het schrappen van alfastudies (NRC Handelsblad, 15 maart) wordt de nieuwe positie geschetst van de Arabische taal bij twee Nederlandse universiteiten. In Utrecht gaat Arabisch „op in Islam en Arabisch”. Bij de Radboud Universiteit Nijmegen gaan Islam & Arabisch „op in Religiewetenschappen”.

Arabisch is een taal. De islam een religie. De samenvoeging van het één met het ander geeft voedsel aan de gevaarlijke verwarring tussen taal en godsdienst. Arabisch is de taal van de Koran, maar ook van geschiedenis en wiskunde, van Mahfouz, Oum Kalthoum of de Tahirplein-bloggers. De islam is ook de godsdienst van miljoenen moslims die geen Arabisch spreken. De nieuwe studierichtingen versterken de automatische verbinding tussen een taal, een taalgemeenschap en een religie en zullen de studenten dwingen zich te bewegen in dit kader.

Odile Chenal

Amsterdam