Boek over oud-deken moet worden aangepast

Twee journalisten moeten hun boek over de affaire-Haffmans aanpassen. De oud-deken van Weert wil niet met de ‘patserige priester’ uit Gulpen worden geassocieerd.

De journalisten Henk Langenberg en Maarten van Laarhoven moeten zes passages wijzigen in de tweede druk van het boek In Gods naam. Dat bepaalde de rechter gisteren in een kort geding aangespannen door de oud-deken van Weert, Wim van der Valk. Die had aanpassingen op achttien plaatsen geëist.

De rechter trekt de feitelijkheid van het merendeel van de passages in twijfel, omdat ze zijn gebaseerd op verklaringen van horen zeggen. Ook mag Van der Valk niet worden gekwalificeerd als ‘vriend’ van de Gulpense deken Joep Haffmans, hoofdpersoon van In Gods naam.

Van der Valk, zelf niet aanwezig bij het geding, zegt niets te maken te hebben met de affaire-Joep Haffmans, waar het boek In Gods naam om draait. Haffmans, deken van Gulpen, stond bekend als een conservatieve geestelijke, maar hield er een dubbelleven op na. Hij had relaties met vrouwen en mannen, hield van luxe auto’s en dure pakken en werd verdacht van de diefstal van 1,8 miljoen uit de Gulpense armenkas. Voordat die zaak voor kon komen, overleed Haffmans aan een hartinfarct.

Van der Valks advocaat beweerde dat zijn cliënt slechts is gebruikt „om het boek op te leuken en breder te trekken” en zo ongewild wordt betrokken bij en vereenzelvigd met „het onthutsende beeld van patserige priesters” dat wordt geschetst. „Hij wordt meegesleurd in het slijk. Houd hem buiten de beerput. Die beerput wordt daar niet anders door.”

Van der Valks advocaat Marco Pals vroeg twee weken geleden om een dwangsom van honderdduizend euro voor de twee auteurs en de uitgever. Bovendien wilde Van der Valk een voorschot op de schadevergoeding van tienduizend euro. Die laatste claim wijst de rechter nu af. De dwangsom voor een ongewijzigde druk is honderd euro per boek tot een maximum van 25.000 euro.

Wim van der Valk was in de jaren tachtig het vrolijke gezicht van de conservatieve katholieke kerk in Limburg onder leiding van bisschop Jo Gijsen. Hij bedacht onder meer de promotiecampagne ‘Katholiek?...Zo gek nog niet!’ Met zijn vlotte babbel en gulle lach was hij een graag geziene gast in talkshows op tv. In 1989 nam Van der Valk tijdens een mis openlijk afstand van zijn bisschop, waarna hij zich een aantal jaren terugtrok in Antwerpen. In 1994 haalde Gijsens opvolger bisschop Frans Wiertz hem terug en benoemde hem tot deken van Weert. Daar ging hij uiteindelijk weg om ‘gezondheidsredenen’. Van der Valk leidt nu alweer jaren een teruggetrokken leven.

De auteurs Langenberg en Van Laarhoven voeren Van der Valk in hun boek op als vriend van Haffmans. Zij vinden zijn rol in het boek bovendien van belang om de tijdgeest en sfeer in de Limburgse kerk in de relevante jaren neer te zetten. Hun advocate Mira Herens benadrukte dat Van der Valk geen hoofdrol heeft in het boek en niet onnodig grievend en beledigend wordt beschreven. „Hij is bovendien een historische en publieke figuur.”

Het kort geding over de tweede druk was niet de eerste rechtszaak over het boek In Gods naam. Van Laarhoven spande vorig voorjaar een kort geding aan tegen de Media Groep Limburg (MGL). Die had hem op staande voet ontslagen als journalist van de Limburgse kranten, nadat hij geweigerd had om zijn medewerking aan het boek op te geven. Volgens MGL was dat nodig, omdat de uitgeverij zelf een boek over de affaire wilde uitgeven. Van Laarhoven zou zijn kennis bovendien hebben vergaard onder werktijd. De rechter stelde de journalist in het gelijk, omdat plannen voor een eigen MGL-publicatie onvoldoende aannemelijk zouden zijn gemaakt.