Apple breekt met Jobs’ religie

Apple betaalt miljarden dollars dividend uit aan beleggers. Zo breekt topman Tim Cook met de principes van zijn voorganger, mede-oprichter Steve Jobs.

Illustratie Marien Jonkers

Wat moet je doen met een overlopend geldbad van 100 miljard dollar? Steve Jobs, de overleden mede-oprichter van Apple, wist het wel: hij vertelde zijn biograaf dat hij elke cent van de uitdijende oorlogskas wilde gebruiken om concurrent Google te dwarsbomen.

Maar Tim Cook, Jobs’ opvolger, heeft een andere bestemming in gedachten. De komende drie jaar keert hij 45 miljard dollar uit aan beleggers. Apple koopt volgend jaar voor 10 miljard dollar aan aandelen terug en gaat dividend uitbetalen: 2,65 dollar per aandeel per kwartaal.

Er voltrekt zich een kleine revolutie binnen Apple. Op 17 oktober 2011, nog geen week na de begrafenis van Steve Jobs deed Tim Cook een profetische uitspraak: „Ik ben niet religieus (als in: principieel, red) over het vasthouden van onze cash.”

Zijn voorganger was namelijk wel ‘religieus’ met geld. Jobs keerde in 1997 terug bij Apple, op het moment dat het bedrijf in grote financiële moeilijkheden verkeerde. Er was zelfs een kapitaalinjectie van concurrent Microsoft nodig om een faillissement te voorkomen. Dividend uitbetalen had geen prioriteit meer: Jobs investeerde liever in de ontwikkeling van nieuwe producten en aantrekken en vasthouden van talent.

Nu beleeft Apple, 35 jaar na de oprichting, zijn tweede jeugd. Dankzij de iPhone en iPad is de beurswaarde opgelopen tot 560 miljard dollar, meer dan twee keer zoveel als die van Microsoft. En de winsten blijven maar oplopen. Van de iPhone werden er in het laatste kwartaal 37 miljoen verkocht. De iPad jaagt de tablet pc-markt aan: van het nieuwe model werden er in het eerste weekeinde 3 miljoen exemplaren verkocht. Apple rekent erop dat er straks meer tablets verkocht worden dan gewone pc’s.

De mobiele gadgets leveren het technologieconcern relatief veel winst op. Apple koopt massaal in en geeft weinig marge aan verkopers – behalve aan de eigen Apple Stores. Omdat het bedrijf geen grote overnames deed, bleef de hoeveelheid cash zich ophopen. Eind december had Apple 98 miljard dollar in kas, inmiddels staat de teller al weer boven de 100 miljard.

„We hebben veel meer geld in onze oorlogskas dan nodig is voor de bedrijfsvoering”, zei topman Tim Cook tijdens een presentatie gisteren. In totaal keert Apple daarom 45 miljard uit in de komende drie jaar. Volgens Cook is er nog voldoende geld voor grote overnames, hoewel hij niet liet doorschemeren naar welk bedrijf Apples interesse uitgaat.

Het beheer van zoveel geld brengt risico’s met zich mee. Gewoon 100 miljard op een bankrekening zetten is geen optie in een tijd dat banken om kunnen vallen. Tweederde van al het geld is in het buitenland ondergebracht. Zo leent Apple – net zoals andere Amerikaanse multinationals – aan Europese banken, die om cash zitten te springen. Mocht er iets fout gaan met zo’n bank, dan heeft Apple bijvoorbeeld Nederlandse hypotheken als onderpand.

Apple groeit vooral internationaal en het bedrijf is huiverig om de miljarden winst te laten vallen onder de Amerikaanse belastingregels. Samen met Microsoft en Google lobbyt Apple voor een ‘belastingvakantie’ voordat ze hun cash weer in de VS steken.

Dat levert kritiek op van Amerikanen die Apple beschouwen als hun nationale technologielieveling. Ze vinden het moeilijk te verteren dat het bedrijf zijn winst niet gebruikt om meer Amerikaanse banen te creëren. Nu staat er op elk Apple-product Made in China.

Apple zou zijn rijkdom bovendien kunnen gebruiken om de werkomstandigheden van arbeiders in de Chinese assemblagehallen te verbeteren. De fabrikant bezweert alles in het werk te stellen om misstanden bij fabrikant Foxconn te beëindigen.

Ook in het gevoelige China-dossier lijkt Tim Cook voor een andere lijn te kiezen kan zijn voorganger. Apple publiceerde onlangs een uitgebreide lijst met leveranciers, met details die het bedrijf onder Jobs leiding nooit vrijgegeven zou hebben.

En er zijn meer tekenen dat Apple de zaken anders aanpakt. Zo weigerde Jobs doorgaans te praten met investeerders. Niet interessant: de tijd die hem restte stak hij volledig in de bemoeienis met nieuwe producten. Jobs was principieel, Cook is pragmatischer. Hij overlegt vaak met grote beleggers en wil het aandeel met de dividendregeling aantrekkelijker maken voor nieuwe aandeelhouders.

Zo evolueert de Apple-religie al binnen zes maanden nadat Jobs zijn taak als bestuursvoorzitter neerlegde. Nog zo’n voorbeeld: de keiharde patentenstrijd in de rechtszaal, tegen alle telefoonfabrikanten die Google Android gebruiken, was Jobs’ persoonlijke wraak voor het kopiëren van ‘zijn’ uitvinding. Apple probeerde concurrenten toegang tot de markt te verbieden, zowel in de VS als in Europa en Australië.

Het lijkt erop dat het juridisch getouwtrek om licenties voor smartphones en tablet pc’s op zijn einde loopt. Microsoft sloot al meerdere licentiedeals met Android-makers en vorige week werd duidelijk dat Apple in onderhandeling is met concurrent Samsung en Motorola (eigendom van Google). De gesprekken gaan over licenties op iPhone-achtige technologie. Dat zou Apple ook 5 tot 15 dollar per verkocht Android-toestel op moeten leveren.

De oorlogskas loopt alweer vol.