Technisch gedoe, maar ook vuurwerk in de rechtszaal

Geert-Jan Knoops: Het Petronius Mysterie. A W Bruna, 294 blz. €19,95 ***

Een ambulance chaser is een advocaat die achter rampen aanrent om tussen de brokstukken cliënten te werven. Schrijvers van legal thrillers gedragen zich vaak net zo: actuele rampen zijn een aantrekkelijke kapstok om hun boeken aan op te hangen.

Strafrechtadvocaat, hoogleraar en auteur Geert-Jan Knoops is er goed in. Zijn eerdere thrillers gaven een gefundeerde fictionele draai aan de misstanden in Guantánamo Bay (Advocaat van de vijand) en aan de nasleep van de oorlog in Irak (Advocaat van de president). In Het Petronius Mysterie gebruikt Knoops de recente olieramp in de Golf van Mexico als basis voor het derde avontuur van topadvocaat Matthew Baldwin.

BP’s olieplatform Deepwater Horizon heet in dit boek de Petronius en de oliemaatschappij is herdoopt tot BOP, ofwel Benson Oil Productions. De ramp zelf is identiek aan de echte en levert dus elf dodelijke slachtoffers en grote economische en milieuschade op, waarvoor de oliemaatschappij ter verantwoording wordt geroepen.

In werkelijkheid heeft BP onlangs een eerste schikking getroffen in de reeks rechtszaken die tegen het concern werd aangespannen; in Het Petronius Mysterie verloopt de rechtsgang minder voorspoedig voor Benson Oil Productions, dat onder de bezielende leiding van CEO Sebastian Benson zijn toevlucht neemt tot meineed, huurmoord en omkoping tot in het Witte Huis aan toe. Aanvankelijk lijkt Matthew Baldwin vooral Jay Nolan, de voorman van de Petronius die door Benson als zondebok werd geofferd, te verdedigen tegen een gerechtelijke dwaling. Gaandeweg het boek dijt het complot echter steeds verder uit.

Het vuurwerk in de rechtszaal gaat Knoops bij monde van zijn held Baldwin weer goed af. Een consequentie van de keuze voor deze grote, actuele kwestie is dat de lezer veel technische olieboor-feiten deelachtig wordt en de gedetailleerde beschrijving van niet één maar twee disciplines (recht en olie) maken dit boek stroever dan zijn voorgangers. Privé-detective Jeff Esposito zorgt met zijn onderzoeken op locatie wel weer voor welkome afwisseling van het geredetwist in gerechtsgebouwen en kantoren.

Grote rampen zijn een verleidelijk uitgangspunt voor legal thrillers maar hun complexiteit neemt een hoop plaats in. Subtielere, kleine rampen vergen minder uitleg, laten meer ruimte voor de menselijke maat en werken uiteindelijk beter, zoals in de klassieker Anatomy of a murder van Robert Traver (pseudoniem van rechter John Voelker) uit 1958. Uit Advocaat van de duivel van John Grisham en De aanklager van Scott Turow bleek al dat het genre van de legal thriller het best tot zijn recht komt als de auteur-juristen het hele verhaal van a tot z bijeen liegen.