Specialisten rekenen soms een dagje extra

Wat een keizersnee echt kost, kan de patiënt niet nagaan. Ziekenhuizen en specialisten slaan soms te veel aan.

Den haag. Katy Glassborow beviel de laatste jaren twee keer met een keizersnede. Zij bracht haar kinderen in twee verschillende Haagse ziekenhuizen ter wereld; eerst een zoon, later een dochter.

Ze had geen idee hoeveel die bevallingen kostten. Patiënten krijgen de rekeningen van behandelingen doorgaans niet te zien. Betaling is in Nederland een onderonsje tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar.

Dat Katy Glassborow de rekeningen voor de behandeling van haar baby’s wel kreeg toegestuurd, kwam doordat de pasgeboren kinderen door een administratieve vertraging nog geen verzekeringsnummer hadden. Het ziekenhuis kon die kosten, in tegenstelling tot die van de keizersnede zelf, niet rechtstreeks verhalen op de verzekeraar.

Glassborow en haar man stonden versteld van de hoogte van de bedragen. Voor het onderzoek van de pas geboren baby’s rekenden beide ziekenhuizen 1.800 euro. „Veel geld”, vond haar man, die zelf in de gezondheidszorg werkt. Beide kinderen waren kerngezond ter wereld gekomen.

Op de factuur stonden meer eigenaardigheden. Waarom werd voor hun zoon vijf dagen ziekenhuiszorg in rekening gebracht, ook de dag voordat hij was geboren? Dit deugt niet, dachten de jonge ouders. Ze informeerden hun zorgverzekeraar.

Katy Glassborow en haar man deden precies wat leden van de Tweede Kamer eind vorig jaar bepleitten toen ze debatteerden over de begroting van Volksgezondheid. Zorg dat patiënten weten waarom ze hoge zorgpremies betalen en wat hun medische behandeling kost. Stuur ze de rekeningen thuis, zeiden VVD en CDA. Dan snappen ze waarom de regering de zorgkosten moet beteugelen, de snelst groeiende overheidsuitgaven, nu al 10 procent van het nationaal inkomen. Dan kunnen patiënten meteen controleren of klopt wat artsen declareren bij zorgverzekeraars. Minister Edith Schippers vond het een prima idee.

Maar zo werkt het niet. „Wij kunnen dit niet nagaan, omdat wij in verband met de privacy geen inzage hebben in medische dossiers”, schreef de zorgverzekeraar aan Glassborow. „Wij moeten er vanuit gaan dat wat het ziekenhuis declareert juist is.” Daarbij komt: onderzoek naar de juistheid van een declaratie is duur.

Hoeveel een zak suiker kost, staat op het prijskaartje in de supermarkt. Hoeveel je voor een liter benzine betaalt, lees je op de meter bij de pomp. Maar wat de prijs is van een herniaoperatie of van het plaatsen van een heupprothese, komt een patiënt niet zomaar te weten. Niet bij het ziekenhuis, niet bij de zorgverzekeraar, niet bij het ministerie van Volksgezondheid, niet bij de Zorgautoriteit.

Weken kostte het deze krant om de gemiddelde prijzen van de meest voorkomende verrichtingen te achterhalen. Moeilijk, moeilijk, verzuchtten de diverse instanties bij deze vraag. Zorgverzekeraars willen liever niet onthullen wat zij ziekenhuizen gemiddeld voor behandelingen betalen. Dat is concurrentiegevoelige informatie. Na lang aandringen gaf de Nederlandse Zorgautoriteit de doorsnee prijzen van de meest voorkomende verrichtingen vrij.

Zelfs als een patiënt zoals Katy Glassborow de kosten van een medische behandeling kent, weet ze niet of haar zorgverzekeraar de juiste prijs betaalt. Dat heeft te maken met het ondoorzichtige declaratiesysteem dat ziekenhuizen gebruiken. Voorwaarde voor invoering van de marktwerking in de zorg in 2006 was juist een declaratiesysteem dat helder inzicht bood in de kosten van de zorg. Betaling van behandelingen is nu zo geregeld dat artsen loon naar werken krijgen. Ze hebben er baat bij veel verrichtingen te declareren, misschien meer dan medisch nodig is.

DBC-onderhoud is de overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor dat declaratiesysteem. Een systeem dat zo onwerkbaar ingewikkeld is dat het nu wordt vervangen door een simpeler versie. Nog steeds vinden veel zorgverleners het zo complex dat ze niet weten wat moeten factureren.

Kan DBC-onderhoud misschien zeggen of Glassborows zorgverzekeraar met 1.800 euro aanvankelijk te veel betaalde voor de pasgeboren baby’s? „De ziekenhuizen mochten dat hoge bedrag in rekening brengen”, zegt een woordvoerder. „Al kijkt de arts maar even naar het kind, dan nog geldt dat als kindergeneeskundig onderzoek.” Zo heet die ‘diagnose behandelcombinatie’. Daar staat 1.800 euro voor. De ziekenhuizen hadden ook alleen het verblijf kunnen declareren: 700 tot 900 euro. „Het is een systeem van vertrouwen”, zegt de woordvoerder. „Je gaat er vanuit dat een arts integer is.’’