Column

Charisma

Op de Nationale Carrièrebeurs in de Amsterdamse RAI stond, voorbij de stands van landmacht en politie, een suppoost. Naast hem hing een bord met de tekst: ‘Dit gedeelte is uitsluitend toegankelijk voor academici’.

„Wat afschuwelijk”, zei ik, per ongeluk hardop.

„Juist een uitdaging!” antwoordde prompt een twintiger naast me. Hij was nog tenger in zo’n lief, vormeloos eerste pak. Ook droeg hij een attachékoffer, van zijn vader vermoedelijk, want die forse zijn een beetje uit de mode. Daar zwierde hij al langs de bewaker. Naar Shell! Unilever!

Zelf ging ik maar eens de andere kant op, naar de workshop ‘Charisma voor iedereen’. Het zaaltje was volgepakt. Het werkloosheidspercentage onder jongeren is nu opgelopen tot 12 procent. Hier leken zij bereid iedere strohalm te grijpen.

De cursusleider was een koele, zelfbewuste Kroaat met de naam Drazen Lisak. Hij was ooit voor een meisje naar Nederland gekomen, maar dat liep mis, waarna Drazen hier als student politicologie met een studente flirtte: werd dat meisje óók boos. Dit bracht hem op het idee om ons te leren „wat charisma is”.

Zijn er, vroeg de cursusleider, nog mensen die werkelijk denken dat charisma iets is waarmee je wordt geboren?

Een jongen op de eerste rij stak voorzichtig zijn hand op: „Ik denk dat het veel te maken heeft met zelfvertrouwen, zeg maar.”

Drazen Lisak liet iedereen eerst eens aardige dingen tegen elkaar zeggen. Naast mij oefenden Jantine Ards en Marjoska Gokke:

Jantine: „Goeiemorgen! Jij hebt mooie haren zeg!”

Marjoska: „Het valt mij op dat jij een heel spontane lach hebt!”

Jantine: „Jij ziet er jong en sprankelend uit!”

Marjoska: „Dankjewel! Moeten we zo nog doorgaan? Jij hebt een mooi truitje aan!”

Veel Nederlanders, vond Drazen, zijn niet zo bedreven in het gróter maken van het ego van een ander. Dat ging hij ons even uitleggen: eerst een beetje emotie in je stem leggen en dat dan combineren met empathisch vermogen, wat vertrouwen en een sprankelende blik, die ook nog zegt: het leven is de moeite waard!

Ernstig oefende de mooie, slimme Marleen Aschman dat allemaal op mij. „Ik maak altijd een verkeerde indruk”, zei ze bezorgd. „Mensen vinden me star.”

Maar nu ging dat allemaal veranderen. Charisma is „niet alleen iets voor grote leiders”, doceerde Drazen Lisak: „Wij leven in de tijd van de democratisering van het charisma.”

Dit was wel iets om even over na te denken. Het klonk alsof charisma een recht was.

En ja hoor, daar stak al een meisje haar hand op: „Maar wij krijgen gewoon steeds minder ruimte om ons charisma los te laten!”

Ik vroeg me af of dat klopte. Ik zag opeens die Axe-reclame voor me. Daarin doet een beetje aftershave toch wonderen, voor ons gedemocratiseerde charisma.