Castraties roepen nieuwe vragen op

Verschillende door katholieke broeders misbruikte jongens moesten castratie ondergaan. Nu er nieuwe gegevens zijn, komen er ook meer vragen over het rapport-Deetman.

Een parlementair onderzoek naar het kindermisbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk lijkt onafwendbaar. Aanleiding is het nieuws, zaterdag in deze krant, over de castratie van één en mogelijk meer minderjarige internaatsjongens binnen de Kerk.

Daar kwam vanochtend de onthulling bij van Dagblad De Limburger, dat in de jaren vijftig minderjarige jongens zonder toestemming van ouders gecastreerd zijn in psychiatrische inrichtingen in Noord-Brabant en Limburg.

De Tweede Kamer houdt op korte termijn een hoorzitting met Wim Deetman. Hij was de voorzitter van de gelijknamige commissie die in opdracht van de Kerk onderzoek deed.

Deze krant berichtte dat Deetman de castratiemelding niet uitzocht. De commissie maakte er ook geen melding van in haar eindrapport. Ook gevoelige informatie over een prominent katholiek politicus, de latere premier Vic Marijnen, bleef buiten het eindrapport.

De Kamer discussieert al bijna twee jaar over de vraag of het parlement zelf onderzoek moet doen. Eerder gebeurde dat in Ierland en België. Coalitiepartijen VVD en CDA blokkeerden zo’n onderzoek, samen met gedoogpartner PVV. Inmiddels is ook de coalitie verontrust. Kamerlid Van Toorenburg (CDA) vindt de nieuwe feiten „ontluisterend”. Zij sluit „geen enkel aanvullend onderzoek” uit. Kamerlid Van der Steur (VVD) zegt dat met de nieuwe informatie „de vraag actueel wordt of de commissie-Deetman haar werk wel goed en objectief heeft gedaan”.

De bisschoppen zeggen de feiten „te veroordelen en zeer te betreuren, mochten deze verhalen inderdaad op waarheid berusten”. De kerkleiding wil meewerken aan een onderzoek.

Voor de slachtoffers van het misbruik staat vast dat een parlementair onderzoek niet kan uitblijven. Guido Klabbers, voorzitter van de slachtofferkoepel KLOKK: „De coalitiebelangen mogen ditmaal niet meer leidend zijn in een zaak met feiten die zelfs na het rapport-Deetman voor onmogelijk werden gehouden. Waarom feiten als deze niet openbaar gemaakt zijn, roept veel vragen op. Het doet vermoeden dat er kennelijk nog feiten zijn die ons nog niet bekendgemaakt zijn. Dat voelt niet goed. Die twijfel moet worden weggenomen.”

Volgens kerkhistoricus Peter Nissen waren de castraties in strijd met de katholieke moraal. Hij noemt het merkwaardig dat de melding over de castratie van een misbruikte internaatsjongen niet is uitgezocht door Deetman. „Het was overigens bijna voorspelbaar dat er nog nieuwe misstanden zouden opduiken. In Ierland hebben ze vele jaren onderzoek gedaan. Hier moest het in anderhalf jaar klaar zijn.” Nissen vindt het ook opvallend dat Deetman niet gemeld heeft dat Marijnen betrokken was bij het aanvragen van gratie voor veroordeelde ontuchtbroeders. „Voor het totaalbeeld is het belangrijk om te weten hoezeer katholieke politici zich hebben ingespannen om de katholieke zaak te redden.”