Waardeoverdracht van pensioen. Doen? Of toch niet?

„Omdat ik verander van baan mag ik mijn pensioen overdragen aan een ander fonds. Heeft dat consequenties voor de hoogte of voorwaarden van mijn pensioen? Maakt het veel uit hoe goed mijn nieuwe fonds er voor staat? Of is het in deze tijd verstandiger om juist niet over te dragen, maar mijn risico bewust over meer fondsen te spreiden?”

Pensioenopbouw vergt een behoorlijke portie gewiekstheid. Zo mag je deze reserve bij baanwisseling laten overhevelen naar het fonds van je nieuwe baas. Maar is dat verstandig? Vroeger vaak wel. In de jaren tachtig en negentig hadden de meeste werknemers een eindloonregeling. In dit pensioenparadijs werd je opbouw steeds aangepast aan je laatste salaris. Maar o wee, als je wisselde van baan! Je nieuwe fonds trok dan slechts je nieuwe aanspraken op naar je nieuwe salaris. De oude opbouw kon sterk achterblijven. Dat scheelde soms tienduizenden euro’s per jaar. Werknemers waren doodsbenauwd voor dit kostbare fenomeen: de pensioenbreuk.

In 1994 kregen baanwisselaars het wettelijk recht op waardeoverdracht: ze mochten hun oude pensioen overdragen aan hun nieuwe fonds, wat pensioenbreuken verzachtte. Maar ondertussen verdween de eindloonregeling goeddeels van de aardbodem. De meeste pensioenen zijn nu gebaseerd op het gemiddelde salaris. Voor zo’n middelloonregeling is aanpassing aan de geldontwaarding (indexatie) veel belangrijker dan waardeoverdracht. Tel daarbij de pensioencrisis. Wie afziet van waardeoverdracht bouwt pensioen op in verschillende fondsen, wat risico’s spreidt.

Of je nu wel of niet overdraagt, je kunt het sowieso, binnen zes maanden na baanwisseling, vrijblijvend aanvragen. Pensioenfondsen mogen er echter pas aan meewerken als hun dekkingstekort is opgelost. Dit uitstel geldt voor vele fondsen. Gebruik de (extra) tijd voor een duik in de regelingen en jaarverslagen. Wat voor soort pensioenregeling had je en krijg je? Bestudeer de indexatieambities van het oude en nieuwe fonds. Hoe goed blijft je oude (slapende) opbouw geïndexeerd als je het niet overdraagt? Hoe royaal indexeert je nieuwe fonds? Haalt men gemiste indexaties later in? Als je oude fonds royaler indexeert dan het nieuwe, kun je het pensioen misschien beter laten staan.

Kijk ook naar de dekkingsgraden van beide fondsen. Hoe zullen deze zich ontwikkelen? Hoeveel premiebetalende deelnemers hebben de fondsen eigenlijk? Een fonds dat bulkt van de slapers en gepensioneerden kan bij tegenvallers nauwelijks de premie-inkomsten verhogen. Dat kan ten koste gaan van jouw pensioen. Hoeveel rente- en beleggingsrisico loop je bij het oude en nieuwe fonds? Bij de overstap van middelloon naar een beschikbare premieregeling ga je beleggingsrisico lopen. Is dat wel een goed idee?

Hoe riant en flexibel is trouwens je hele pensioenpakket? Kun je al voor je 65e laten uitkeren? Is er een nabestaanden- en/of arbeidsongeschiktheidspensioen? Is het nabestaandenpensioen verzekerd zolang je in het fonds zit? Of bouw je het op? Dat laatste is gunstig, want die opbouw kun je later desgewenst ruilen voor extra ouderdomspensioen. Al met al is waardeoverdracht een ingewikkelde puzzel, die mogelijk deskundig advies vereist. Ga in elk geval niet overdragen puur vanwege het overzicht. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je je complete opbouw in één oogopslag, al zit je in twintig fondsen.