Nieuw leven voor oude perzen

Oosterse tapijten zijn weer in de mode – oud, of kunstmatig oud gemaakt, of als grondstof voor designtapijt.

Zijden tapijt met kantrand van Nika Zupanc voor Nodus: Lace with a carpet face, 270×146 cm. 22.750 euro .

Het woord kamerbreed heeft tegenwoordig vaker met politiek te maken dan met vloerbedekking. We houden erg van glad en strak, dus ook voor de vloer. Beton, gietvloeren en hout staan hoog op onze verlanglijst. Verrijkt met een los tapijt, een carpet. Dat is goed voor de broodnodige zachtheid in ons bestaan en voor de akoestiek. De één ziet het als noodzakelijk kwaad, de ander laat zich gaarne verleiden door een handgeknoopt kunstwerkje of een designobject voor op de vloer. Er is nogal wat gaande in de tapijtenwereld.

Menigeen heeft zich bijvoorbeeld reeds voor een klein fortuin een gemaltraiteerde oude pers aangeschaft. Sinds het Italiaanse bedrijf Golran als eerste een nieuw leven bedacht voor Perzische tapijten, door ze te bleken, te verslijten en overnieuw te verven, is het hek van de dam. Inmiddels worden er nieuwe tapijten geknoopt die eruit zien alsof ze tot de draad zijn afgetrapt en worden Oosterse tapijten in stukken gesneden en tot bont patchwork verwerkt.

Mooie, oude Perzen gaan op veilingen niet meer voor een prikje weg en de middle-of-the-road nep-Pers speelt dikwijls een rol in in nieuw design met een knipoog naar oubolligheid. Bertjan Pot bedacht een geniaal hergebruik voor Oosterse tapijten. Hij geeft ze een eigen toevoeging door er een dessin van gekleurd tape op te verankeren. Richard Hutten ontwierp een serie kleden waarbij hij traditionele motieven verbindt met een streepdessin, alsof het een half geknoopt tapijt betreft. En Studio Job creëerde een eigen versie van een Perzisch motief. Allemaal voorbodes van een comeback van het traditionele Oosterse tapijt voor een jong publiek.

Helaas te laat voor de vele gevestigde bedrijven in deze branche, die de afgelopen jaren hun deuren hebben moeten sluiten. Zij, die niet op tijd zijn overgestapt naar een modern aanbod misten de boot.

De tapijtbranche wordt van vele kanten bestormd met nieuwe ideeën. Er wordt gewerkt met ‘vreemde’ materialen zoals binnenbanden van fietsen en auto’s, resten leer, gebreide viltstrengen, oude dekens en nylonkoord. Maar er wordt nog steeds op grote schaal met de hand geknoopt in landen als Iran, Afghanistan en Nepal.

Het interieurtijdschrift Residence, dat regelmatig aandacht besteed aan traditionele ambachten, organiseerde een tapijtproject ter ondersteuning van tapijtknopers in Nepal. Zes bekende Nederlanders ontwierpen tapijten, die in genummerde en gelimiteerde oplage worden aangeboden in de flagshipstores van MarcJanssen. Veertig procent van de opbrengst gaat naar scholing en gezondheidszorg voor de tapijtknopers.