Behulpzaam Tetris spelen met de evolutie

In Phylo zetten gamers DNA-volgordes (gekleurde blokjes) op een rij.

Het eerste dat opvalt aan het wetenschapsspel Phylo is dat het leuk is. In Phylo schuift de speler gekleurde blokjes over een raster heen en weer, net zolang totdat alle rijen min of meer op elkaar lijken. Dat klinkt als triviaal tijdverdrijf, maar tijdens het puzzelen helpen de gamers de wetenschap vooruit.

De gekleurde blokjes stellen nucleotiden voor, de bouwsteentjes van DNA. Door het kleurenpatroon van de rijen op elkaar af te stemmen lijnen de spelers onbewust DNA-sequenties uit. Als dat goed gebeurt, kan een bioinformaticus het verloop van de evolutie volgen. Hij kan dan bijvoorbeeld zien in welke diersoort een mutatie is ontstaan.

Er bestaan wel algoritmen die reeksen DNA precies kunnen uitlijnen, maar met elke extra sequentie neemt het aantal berekeningen dat zij uit moeten voeren exponentieel toe. Mensen hebben dat probleem niet, redeneerden de bedenkers van Phylo. Wij herkennen patronen vanzelf en maken ze intuïtief passend.

Een leuk idee, maar werkt het ook? Ja, toonden de onderzoekers recentelijk aan (PLoS ONE, 7 maart). In 70 procent van de gevallen kwamen de spelers met een betere oplossing dan snelle algoritmen die de beste oplossing proberen te benaderen. Daar komt dus nog bij dat Phylo een plezierig spel is. Het strakke design en het jazzy achtergrondmuziekje geven het de allure van spellen als Tetris en Bejeweled. Helaas kan Phylo ook net zo frustrerend zijn. Een meedogenloze klok telt in de rechterhoek bij elke puzzel af. Reconstrueert u het beloop van de evolutie niet binnen twee minuten? ‘Helaas, u was niet op tijd.’

Speel Phylo zelf op http://phylo.cs.mcgill.ca/