Aanzien

Krijg je dit: dat Nederland anti-Europees doet, daar waren we zo’n beetje aan gewend – maar nu begint Europa ineens anti-Nederlands te doen. Heel naar. In een breed gesteunde resolutie noemde het Europees parlement het omstreden PVV-meldpunt buitenlanders verwerpelijk en discriminerend. Minister-president Mark Rutte werd opgeroepen het te veroordelen. Het Nederlandse kabinet „moet de ogen niet sluiten voor politieke ideeën van de PVV die haaks staan op Europese grondwaarde”.

Je zou het eens moeten laten uitrekenen, wat Geert Wilders ons tot nu toe heeft gekost

Dit was niet de bedoeling. Van een boksbal verwacht je niet dat hij terugslaat.

En er wordt opvallend hard teruggeslagen. Je kunt zien hoe diep de frustratie met Nederland zit. Het zal wel geen toeval zijn dat juist twee Vlamingen de hardste tikken uitdelen: de voorzitter van de Europese raad, Herman Van Rompuy, kwam ons op televisie inpeperen dat we ons toch echt zullen moeten houden aan de begrotingsregels waarmee we andere lidstaten jarenlang om de oren hebben geslagen. Van Rompuy is een meester van de elegante belediging – zijn boodschap aan Nederland bestond uit een vernederende aanmoediging: toe maar, heus, jullie kunnen het. Deze week was het de liberaal Guy Verhofstadt die op schrille toon een filippica tegen de Hollandse verwording afstak.

Natuurlijk, het is politiek. Principes zijn ondergeschikt aan belangen. De Polen, Roemenen en Bulgaren die de inzet van de heisa vormen, daar gaat het allang niet meer over. Dat meldpunt, ik schreef het, is een symbool. Voor de PVV is het niet meer dan een uitgelokt schandaal om zichzelf weer op de voorgrond te krijgen. Europa laat nu zien dat het mes aan twee kanten snijdt. Het parlement heeft niets te zeggen over dat meldpunt. En ook niet over het standpunt van de Nederlandse regering – maar er kan wel reputatieschade worden toegebracht.

Dat laatste lukt heel aardig.

De resolutie van het Europees parlement zal de Hollandse recalcitrantie alleen nog maar groter maken – waar bemoeien ze zich mee? De PVV zal er niet kleiner van worden. Maar dat kan de Europeanen niet schelen, domweg omdat heel Nederland hun steeds minder kan schelen. Nederland is nu hun boksbal. Kleine landen zijn – kleine landen. Kleine landen kunnen zich buiten hun grenzen veel minder een slechte reputatie veroorloven dan grote. Het is eenvoudig: wanneer je niet veel macht hebt, zul je aantrekkelijk moeten zijn. Reputatieschade is voor zo’n land altijd economische schade. Je zou eens moeten laten uitrekenen wat Geert Wilders ons tot nu toe heeft gekost. Zijn beveiligingskosten rekenen we niet mee.

Wanneer idealen en principes je geld kosten, dan is dat goed op te brengen. Buitenlandse hoon neem je op de koop toe, noblesse oblige. Iets anders is het wanneer je land de vernieling in wordt geholpen door een politieke opportunist.

VVD-Europarlementariër Hans van Baalen wees er deze week nog op: „Na de Fitna-film speelt Geert Wilders weer met vuur en brengt opdrachten voor het Nederlandse bedrijfsleven in gevaar.”

Jammer dat hij de leider van zijn eigen partij buiten beschouwing liet.

Dat Mark Rutte zich nog geen anderhalf jaar na zijn aantreden in zo’n onmogelijke positie heeft laten manoeuvreren, doet het ergste vrezen. Wie handig is, zo blijkt, is nog niet meteen een groot strateeg. De VVD wilde de PVV klein krijgen door die beweging bij de coalitie te betrekken. Inmiddels is duidelijk wie er gegijzeld wordt. Rutte wil, zegt hij, de PVV niet groter maken door het meldpunt te veroordelen, maar hij is er als de kippen bij om een senator uit zijn eigen partij te veroordelen vanwege een PVV-kritisch boek. „Ik werp dit ver van mij.” Tijdens de SGP-jongerendag noemde hij de PVV een ‘stoere partij’. Zijn bangige minister Rosenthal vernederde vorige maand in het openbaar onze ambassadeur in Zuid-Afrika omdat deze het gewaagd had de Facebook-pagina van de anti-PVV-groepering Nederland Bekent Kleur te ‘liken’.

Duidelijk: Europa wordt koppig weerstaan, voor de PVV wordt diep gebogen. Kritische geluiden over de PVV worden door Rutte onmiddellijk afgestraft. Over geluiden van de PVV zelf wordt hardnekkig gezwegen.

Je kunt het strategie noemen. Ik zeg: Stockholm-syndroom.