Harrods, hoge hakken en Harry Potter

Tot een jaar geleden kon het Syrische presidentiële echtpaar ongestoord in het buitenland genieten van luxe. Uitgelekte e-mails tonen hoe ze dat leven nu online proberen voort te zetten.

Syrian president Bashar al-Assad and his wife Asma are seen at the Coupole restaurant in Paris on December 10, 2010. Al-Assad is on a two-days official visit to France. AFP PHOTO MIGUEL MEDINA AFP

Terwijl het Syrische leger op 5 februari zware bombardementen uitvoerde op de stad Homs, verstuurde de Syrische president Bashar al-Assad een iTunes-liedje van de Amerikaanse countryzanger Blake Shelton naar zijn vrouw Asma. Het nummer is God Gave Me You: „I’ve been a walking heartache/I’ve made a mess of me/ The person that I’ve been lately/Ain’t who I wanna be.”

Dit staat in een van de duizenden e-mails van Bashar en Asma al-Assad die de Britse krant The Guardian heeft gepubliceerd. De e-mails laten zien dat het echtpaar hun luxueuze levensstijl voortzette, ondanks de bloedige opstand die in het afgelopen jaar aan zeker 8.000 mensen het leven heeft gekost. Voordat de opstand in Syrië uitbrak, in 2011, hadden de Assads vrij toegang tot westerse luxeartikelen. Asma ging regelmatig naar Parijs om te winkelen.

Sinds de opstand en Syrië steeds verder geïsoleerd is geraakt, hebben de Assads hun toevlucht genomen tot internet. Vooral uit de e-mails van Asma komt het beeld naar voren van een vrouw die bezeten is van shoppen. In juli 2011 bestelt ze samen met een familielid juwelen bij een klein, exclusief atelier in Parijs. Ook koopt ze een vaas voor 3.190 euro. Ze stuurt de details door aan een tussenpersoon in Londen. „Abdullah, kun je kijken of dit beschikbaar is in Harrods – ze hebben op dit moment uitverkoop.”

Aan een bevriende Libanese zakenman vraagt ze of hij een exemplaar van de nieuwste Harry Potter kan meenemen.

De familie Assad lijkt in een cocon te leven, ver verwijderd van de gruwelijke realiteit van belegerde steden als Hama en Homs, waar recentelijk honderden doden vielen.

Bahsar mailt zijn vrouw een video van America’s Got Talent met „de beste illusie aller tijden”. Te zien is een illusionist die een man door midden lijkt te zagen en de twee delen dan weer aan elkaar zet.

Ook Bashar koopt naar hartelust spullen via internet, waarbij een vriend in de Verenigde Staten hem helpt om de Amerikaanse sancties te omzeilen. Hij downloadt van iTunes onder meer de nummers Don’t Talk Just Kiss van Right Said Fred, Bizarre Love Triangle van New Order en Sexy and I Know It van LMFAO. Ook koopt hij de biografie van Apple-oprichter Steve Jobs.

Uit de e-mails blijkt dat Assad een netwerk van vertrouwelingen heeft opgezet, die rechtstreeks aan hem rapporteren via zijn persoonlijk e-mailadres. Dit gaat buiten zijn veiligheidsdiensten om – iets wat zijn vader ook deed om te voorkomen dat een van de diensten te machtig genoeg kon worden om een bedreiging te vormen. Die adviseurs zijn voornamelijk jonge vrouwen met wie hij behalve details over de opstand en mediastrategieën ook cynische grapjes, televisiefragmenten en krantenartikelen uitwisselt.

Aan een van zijn naaste medewerkers mailt Assad een video waarin met een speelgoedauto en vier biscuitjes wordt nagespeeld hoe het regime tanks verbergt voor internationale waarnemers in Homs. „Check deze video op YouTube”, schrijft Assad aan zijn media-adviseur. „Hahahahahahaha, OMG [Oh, my God] !!! Dit is geweldig!”, schrijft ze terug.