Column

Gilding: de nieuwe Gore

Er zijn een paar bedrijven die het doen: hun directeur duurzaamheid omdopen tot ‘chef ongemakkelijke waarheid’. Met een knipoog naar Al Gore, die de wereld ruim zes jaar geleden wakker schudde met zijn film en boek An Inconvenient Truth, mag deze persoon zijn collega’s confronteren met de noodzaak van een duurzaam beleid dat de aarde spaart.

De waarheid dat het klimaat verandert en de mens als de wiedeweerga zijn verantwoordelijkheid moet nemen, is voor velen nog steeds ongemakkelijk. Hij komt ongelegen en dan is negeren vaak de reflex. Al Gore geloofde in confronteren en liet zien waar het fout gaat met de planeet. Hij deed dat op z’n Amerikaans, met veel drama en show, waardoor de feiten nog wel eens ondergeschikt leken aan de vorm.

Zijn verhaal lijkt anno 2012 wat sleets geworden. Hij heeft het te vaak verteld, op congressen en bij zakendiners, aan de leiders die de maatschappij zouden kunnen veranderen. De inhoud blijft belangrijk, maar de managers willen een nieuw gezicht, een nieuwe chef ongemakkelijke waarheid. Die is er nu. Hij heet Paul Gilding en hij presenteerde deze week hier in Holland de Nederlandse versie van zijn veelgeprezen boek The Great Disruption.

Het verhaal van Gilding – een Australiër van 53 jaar die eerder directeur van Greenpeace was – draait om vier woorden die samen ook de eerste zin van zijn boek vormen: de aarde is vol. Waar Gore zich richt op de mens, zet Gilding de schijnwerper op de economie. Het model dat draait om groei, heeft de aarde op de rand van de afgrond gebracht, zegt Gilding. Het moet zo snel mogelijk op de schop.

Gilding gaat door waar Gore bleef steken. De Amerikaan zorgde ervoor dat veel directeuren in hun bureaula een mapje hadden liggen waarin zijn analyses en waarschuwingen waren samengevat. Daar stond op: ‘Interessant en belangrijk voor later’. Paul Gilding laat alle directeuren nu hun lades openen om het mapje er uit te halen. ‘Later is nu’, is zijn boodschap.

Hij gelooft dat de crisis de sleutel is voor verandering. Crisis wakkert angst aan en dat is voor de mens de reden om zijn gedrag radicaal aan te passen. Kijk maar, betoogt Gilding, wat er gebeurt als de oorlog uitbreekt of een bedrijf failliet gaat: bij acute crises kan de mens in ongelooflijk korte tijd indrukwekkend veel voor elkaar krijgen. „We zijn een uitzonderlijke soort en we zijn tot grote dingen in staat.”

Als Gore een wekker was, is Gilding een alarm. Zonder opsmuk vertelt hij waar het op staat. Dat is geen vrolijk verhaal en toch raak je heel geïnspireerd bij lezing. Realistisch optimisme, zou je het kunnen noemen. Wie verantwoordelijkheid draagt, moet het nu lezen. Wie verantwoordelijkheid voelt, heeft het waarschijnlijk al uit.

De auteur is journalist, moderator en oud-redacteur van NRC Handelsblad.