Universiteiten schrappen 30 talenstudies, kritiek uit buitenland

Bij de Nederlandse faculteiten Letteren en Geesteswetenschappen verdwijnen de komende jaren ongeveer dertig studies. Ze worden afgeschaft, of gaan op in grotere, algemene opleidingen. Dat blijkt uit een rondgang van NRC Handelsblad.

De alfastudies staan in Nederland al jaren onder druk door bezuinigingen en stagnerende studentenaantallen. Dit jaar schreven zich 5.200 eerstejaars in bij een taal- of cultuurstudie. Dat zijn er evenveel als in 2006. Maar het aantal eerstejaars over alle studies groeide in dezelfde periode met 20 procent.

Geen overheidsbudget, zelfstandig voortbestaan lastige zaak

Door dit kleinere marktaandeel en het verdwijnen van een speciaal voor kleine Letterenstudies bestemd overheidsbudget, beschikken veel universiteiten niet langer over de middelen en de wil om deze opleidingen zelfstandig te laten voortbestaan.

De toekomstplannen voor het hoger onderwijs van staatssecretaris Zijlstra (Onderwijs, VVD) versnellen deze ontwikkeling. Hij wil dat universiteiten zich meer profileren ten opzichte van elkaar. Niet elke instelling moet alle vakken willen geven. Zo verdwijnt Roemeens van de Universiteit van Amsterdam en Portugees van de Universiteit Utrecht. Deze talen kunnen nu nergens in Nederland meer voltijds worden bestudeerd.

Brede bachelor en pas later in studie specialiseren

Zijlstra wil verder dat de universiteiten meer brede bacheloropleidingen gaan aanbieden. Binnen die opleiding kan een student zich dan steeds meer specialiseren wat de kans op uitval moet terugdringen. Op de Vrije VU in Amsterdam, de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Leiden vindt zodoende een sterke concentratie van het aantal Letterenopleidingen plaats.

Bestuurders zijn tevreden over deze ontwikkeling, maar elders in de academische wereld klinkt protest. De Universiteit Utrecht heeft brieven uit het buitenland ontvangen waarin wetenschappers hun verbazing uitspreken over het opheffen van de studie Portugees. Studenten van met opheffing of samenvoeging bedreigde studies, protesteren.