Secretaire met Beethoven € 480.000

De buitenkant van de kast ziet er al schitterend uit: een neoclassicistisch ontwerp, uitgevoerd in het fijnste Hongaarse essenhoutfineer. Maar het is het interieur dat een ware schat blijkt te herbergen. Hier bevindt zich een panharmonicon, een mechanisch muziekinstrument dat met behulp van blaasbalgen en cilinders een symfonie van Beethoven ten gehore kan brengen: de zogenaamde Battle Symphony.

Het was de uitvinder van het panharmonicon, de Weense mecanicien Johann Nepomuk Maelzel – tevens uitvinder van het metronoom – die zijn vriend Beethoven in 1813 de opdracht gaf een ‘overwinningssymfonie’ te componeren. Op 21 juni van dat jaar had de Hertog van Wellington een klinkende overwinning behaald op de Fransen. Beethoven verwerkte daarom speciale geluidseffecten in zijn vier minuten durende stuk, zoals kanongebulder en geweerschoten.

De Weense klokkenmaker Franz Egidius Arzt voerde het muziekinstrument uit. Er zijn maar twee andere secretaires van zijn hand bekend. De één bevindt zich in het universiteitsmuseum van Leipzig, de ander in het Zwitserse Seewen Museum. Bovendien is dit panharmonicon het enige ter wereld dat Beethovens Battle Symphony speelt. Een ander exemplaar in het Landesmuseum in Stuttgart is in de Tweede Wereldoorlog verloren gegaan.

De secretaire wordt door Pelhalm Galleries uit Londen te koop aangeboden voor 480.000 euro.