Had Jezus een broer? Het blijft voorlopig nog de vraag

Oded Golan wijst op de inscriptie op het kistje dat begraven zou zijn met de vermeende broer van Jezus Christus, James. Foto AFP

Een proces van zeven jaar, tientallen verklaringen van experts en een rechterlijke uitspraak van 475 pagina’s dik, maar nog altijd is er geen definitief antwoord op de vraag: is het kistje met daarop de naam van Jezus’ vermeende broer nou echt of niet?

In ieder geval is de Israëliër Oded Golan gisteren vrijgesproken van vervalsing. Hij werd ervan beschuldigd de inscriptie “Jakobus, zoon van Josef en Maria, broer van Jezus” in de twintigste eeuw op het antieke kistje te hebben aangebracht. Om vervolgens te kunnen beweren dat dit kistje ooit met het lichaam van Jezus’ broer zou zijn begraven.

Kistje van Jakobus zou eerste tastbare bewijs zijn van aardse bestaan Jezus:

Vrijspraak vermeende vervalser, maar met ‘gegronde twijfel’

De Israëlische rechter oordeelde dat kan niet worden bewezen dat Golan deze inscriptie later op het antieke kistje heeft aangebracht. Ondanks ruim honderd verhoren die samen 12.000 pagina’s aan transcriptie opleverden.

De vrijspraak zou dus normaal gesproken impliceren dat Jakobus echt heeft bestaan. Het zou in dat geval ook betekenen dat het kistje het eerste tastbare bewijs is van het aardse bestaan van de Bijbelse figuur Jezus.

Maar het zou dus ook inhouden dat archeologisch is bewezen dat Jezus Christus een broer had. In de Evangeliën wordt wel verteld over broers en zussen van Jezus, maar christenen verschillen van mening of dit betekent dat Maria nog meer kinderen heeft gekregen.

Zo ver wilde de rechter in Jeruzalem in ieder geval toch nog niet direct gaan. Want hij sprak Golan weliswaar vrij, maar benadrukte dat hij dit deed met gegronde twijfel.

Rechter Aharon Farkash stelt in zijn uitspraak dat hij zoveel conflicteren verklaringen van experts had gehoord dat het onmogelijk was de authenticiteit van de inscriptie te bewijzen, noch te ontkrachten. Farkash schrijft in zijn uitspraak:

“Dit onderwerp zal voorlopig nog wel punt van onderzoek blijven binnen de wetenschappelijke en archeologische wereld. De tijd zal het leren.”

Korte (twee jaar oude) reportage over het kistje van Jakobus:

Geloof moet wortelen in overtuiging, niet in gevonden relikwieën'

Veel gelovigen maken zich overigens niet zo druk om de echtheid of valsheid van het kistje. Stephan Pfann, een archeoloog en president van de Israëlische Christian Holy Land University, zei vandaag tegen persbureau AP dat christenen geen tastbare bewijzen nodig hebben om hun geloof te staven.

“Het zal altijd vooral noodzakelijk zijn dat geloof wortelt in de overtuiging van mensen, of we nu relikwieën vinden die verband houden met dat geloof of niet.”

Golan heeft altijd gezegd dat hij het kistje van Jakobus al sinds de jaren zeventig in zijn bezit heeft, maar dat hij er nooit veel aandacht aan besteedde. Totdat een Franse expert tijdens een bezoek in 2002 opperde dat de inscriptie misschien verwees naar Jezus Christus.

Golan werd gisteren overigens wel op vier andere punten veroordeeld, onder meer voor het handelen in antieke goederen zonder vergunning en voor het bezit van gestolen relikwieën.