Eerste aanklacht in Brazilië voor misdaden juntabewind

In Brazilië is voor het eerst een voormalig legerleider aangeklaagd voor vermeende misdaden tijdens het militaire regime van 1964 tot 1985. Het Braziliaanse Openbaar Ministerie diende gisteren een aanklacht in tegen de 77-jarige oud-kolonel Sebastião de Moura. Hij wordt beschuldigd van de ontvoering van vijf guerrillastrijders begin jaren zeventig. Hun lichamen zijn nooit teruggevonden. Een rechter moet nog oordelen of de aanklacht tot een rechtszaak kan leiden.

Een amnestiewet uit 1979 beschermt oud-militairen tegen juridische vervolging voor misdaden uit de periode van de dictatuur. Maar aangezien de lichamen van de guerrilla's nog altijd ontbreken, geldt de zaak volgens aanklager Tiago Rabelo als „permanente misdaad”. Daardoor valt het delict buiten de regeling van de amnestiewet, meent hij.

De drie mannen en twee vrouwen die De Moura zou hebben laten ontvoeren en mishandelen hoorden bij de communistische beweging Araguaia. Rabelo zegt dat hij beschikt over rapporten en getuigen die De Moura aanwijzen als „stichter van de misdaden”. Als De Moura schuldig wordt bevonden, kan zijn gevangenisstraf oplopen tot veertig jaar. Het OM zegt mogelijk met meer aanklachten te komen.

„Dit is fantastisch nieuws voor de families die geliefden hebben verloren tijdens de brute repressie na de militaire coup”, zegt Jose Miguel Vivanco, directeur van de Amerikaanse afdeling van Human Rights Watch. „Zij wachten al een kwart eeuw op gerechtigheid, sinds Brazilië’s overgang naar democratie.”

President Dilma Rousseff stelde in november een waarheidscommissie aan, die onder meer mensenrechtenschendingen tijdens de militaire dictatuur onderzoekt. Een gevoelig onderwerp voor Rousseff, die zelf guerrillera was tijdens het regime. Ze is indertijd mishandeld en heeft drie jaar gevangen gezeten. Volgens analisten probeert ze de perceptie te vermijden dat ze op wraak uit is.

Onder de militaire junta zijn waarschijnlijk ruim vierhonderd mensen omgebracht, al was het Braziliaanse regime minder moorddadig dan de juntas in de buurlanden Argentinië en Uruguay. Die landen, evenals Paraguay en Chili, brachten eerder al oud-militairen voor de rechter vanwege misdaden tijdens de juntaperiodes. (BBC, AP, Reuters, AFP)