Jules Verne had het kunnen bedenken: reizen door het zonnestelsel

Een idee van de BBC: vijf astronauten verkennen het zonnestelsel. Tijdens de jarenlange reis landen ze op Venus, Mars en Pluto.

‘Als je wilt dat mensen een schip bouwen, zeg ze dan niet hout te verzamelen en aan het werk te gaan, maar leer ze verlangen naar de eindeloze zee.” Met dit citaat van Antoine de Saint-Exupéry pleitte astronoom Neil deGrasse Tyson op 7 maart in het Amerikaanse Congres tegen bezuinigingen op NASA. Tysons welsprekende betoog staat op YouTube.

Hij wijst erop dat veel wetenschappers van nu hun beroep hebben gekozen onder invloed van de Amerikaanse heldendaden in de ruimte in de jaren 60 en 70. Maar zijn betoog heeft zwakke punten. Waarom zou NASA-onderzoek de beste inspiratie zijn? Hoeveel mensen zijn sinds 150 jaar niet geïnspireerd door de verhalen van Jules Verne?

Een film die door Jules Verne bedacht had kunnen zijn, is sinds oktober óók op YouTube te bewonderen: het tweeluik Space Odyssey: Voyage To The Planets uit 2004. Vijf astronauten vertrekken voor een verkenning van het zonnestelsel. Tijdens de jaren durende expeditie landen ze op Venus, Mars en Pluto en op manen van Jupiter. Een geniaal idee van de BBC, om via zo’n verhaal allerlei kennis over de planeten onze hoofden binnen te smokkelen.

Twee uur lang verveel je je geen seconde. Je reist met de vijf mee en de eerste landing is meteen al berespannend: een haastig verblijf op Venus, vanwege de krankzinnige temperatuur en druk. „Als een bankoverval”, zegt een van de astronauten in een zogenaamd vooraf opgenomen fragment.

Het is fictie, maar de vorm is die van een documentair verslag. Er is uitleg via animaties en via interviews met de vluchtleiding. Prachtig wordt in beeld gebracht wat de astronauten zien in hun banen om Jupiter en Saturnus. Aan de landschappen van de landingsplaatsen op Io, Europa en zelfs Pluto is veel aandacht besteed. En natuurlijk ontsnappen de ontdekkingsreizigers aan allerlei gevaren.

Iedere wetenschappelijk geschoolde bèta die deze film ziet, zal wat te zeuren hebben. Er zijn onwaarschijnlijkheden: geen vluchtleiding zou werkeloos toezien als een asteroïde op een mogelijke ramkoers ligt. Onmogelijkheden: regelmatig wordt de indruk gewekt dat Ground Control de gebeurtenissen rechtstreeks volgt. Dat kan niet door de grote afstanden. En er zijn zaken die beter uitgelegd hadden kunnen worden, zoals de ingewikkelde route door het zonnestelsel. Cinefielen kunnen klagen over de flinterdunne en statische personages van de astronauten. Maar na afloop heb je wel het gevoel iets groots te hebben meegemaakt. En dat smaakt naar meer.

In dat verband een goed bericht: er komt in 2013 een remake van de serie Cosmos die in de jaren 80 werd gepresenteerd door astronoom Carl Sagan en talloze aanstaande wetenschappers inspireerde. De presentator: Neil deGrasse Tyson.

De film is te zien op nrc.nl/bekijks: Rondreis door het zonnestelsel.