Je netwerk is de beste verzekering

De vader van Lauro heeft longkanker. Hij is particulier verzekerd, maar dat is geen garantie voor goede zorg in Rio de Janeiro. Connecties zijn minstens zo belangrijk.

Op zijn verjaardag nodigt Lauro, een Braziliaanse vriend, mij niet uit in een café of restaurant, maar in een kerk bij hem in de buurt. Om te bidden voor zijn vader die longkanker heeft. Na Lauro’s verjaardag begint zijn chemokuur.

Lauro blijkt de afgelopen maanden alleen maar bezig te zijn geweest met het zoeken naar de beste medische hulp voor zijn vader. Het was een nachtmerrie. Verbaasd hoor ik zijn relaas aan. Vooral omdat zijn vader als voormalig bankemployé particulier verzekerd is. Dan hoef je in ieder geval niet naar de slecht functionerende staatsziekenhuizen, waar je wekelijks gruwelverhalen over leest in de krant.

Een particuliere ziektekostenverzekering is de droom van ieder ambitieus lid van de Braziliaanse middenklasse. Je hoort er pas echt bij als je je familie naar een privéziekenhuis kunt sturen. Zorgverzekeraars spelen daar gretig op in met agressieve advertenties.

Het blijkt echter geen garantie te zijn voor goede medische dienstverlening, zo vertelt een wat cynische Lauro. In de wereld van de moderne particuliere ziekenhuizen blijft een oude Braziliaanse praktijk onontbeerlijk: het aanspreken van je netwerk van vrienden en familie. Zonder netwerk kan het lang duren voordat je toegang krijgt tot de beste artsen.

De ziekte van Lauro’s vader begon met een aanhoudende pijn in zijn arm. De eerste arts was overtuigd van een hernia en wilde opereren, terwijl de tweede dokter een operatie overdreven vond en acupunctuur voorstelde. Pas de vierde dokter trad doortastend op. Hij liet röntgenfoto’s maken en andere onderzoeken uitvoeren, waardoor de longkanker werd ontdekt.

De laatste arts was de vader van een vriendin, die Lauro uit wanhoop om hulp had gevraagd. Helaas dekte de zorgverzekeraar deze arts niet, dus moest Lauro’s vader het consult zelf betalen. Gelukkig kende de arts weer wel een goede oncoloog, die onder de verzekering viel.

Enkele vervolgonderzoeken konden alsnog snel worden gedaan in een ziekenhuis in Copacabana. Dat lijntje liep via de neef van een vriend van Lauro, een vriend van de eigenaar van de kliniek. „Je bent dus voortdurend mensen aan het bellen, anders moet je overal wachten”, vertelt Lauro. „Wij maakten ons zorgen en wilden weten hoe erg het was.”

Uiteindelijk werd geregeld dat zijn vader chemokuur en radiotherapie in twee verschillende ziekenhuizen zou doen. Beide behandelingen in hetzelfde ziekenhuis in Tijuca, een wijk in Rio de Janeiro, was niet mogelijk. Er was geen plek.

Op een nacht werd de vader van Lauro echter onverwachts onwel. Hij verloor zijn bewustzijn. Meteen belde Lauro naar de ziekenhuizen in Botafogo, de wijk waar zijn vader woont, die worden gedekt door een zorgverzekering. Maar er bleek geen ambulance beschikbaar. Daarna belde hij ziekenhuizen in andere buurten. Zonder succes. Zelfs het aanbod om 1.000 reaal – ruim 400 euro – cash te betalen voor een ziekenwagen leidde tot niets.

Met hulp van de buren lukte het Lauro uiteindelijk zijn vader in een auto te krijgen en naar een ziekenhuis te brengen. Hij zegt: „En dan heb ik je nog niet verteld wat er daarna nog allemaal is gebeurd.”

Ik hoef het niet te weten. Begin dit jaar heb ik zelf ook een Braziliaanse particuliere ziektekostenverzekering afgesloten.