Hoorn geeft J.P. Coen na veel gediscussieer een genuanceerde sokkel

Nee, de tekst op de sokkel luidt niet ‘hier staat de slachter van Banda’. De keuze is ook niet gevallen op ‘de grootste genocidepleger uit Hoorn’ als omschrijving bij het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen.

Gisteren bepaalde de gemeenteraad van Hoorn met welke bewoordingen de aanwezigheid van het beeld van de VOC-bevelhebber op het centrale plein van de stad, zijn geboorteplaats, wél genuanceerd wordt. Coen (1587-1629) „is geroemd als krachtdadig en visionair bestuurder. Maar evenzeer bekritiseerd om zijn gewelddadige optreden”, zo komt er op zijn voetstuk te staan.

Daar wordt ook uitgelegd dat Coen aan het eind van de negentiende eeuw als een nationale held geëerd werd met dit standbeeld. Zo’n beeld zou de controversiële koopman vandaag de dag hoogstwaarschijnlijk niet krijgen, maar de gemeente wil de geschiedenis niet herschrijven door het beeld weg te halen. Daar had een burgerinitiatief in Hoorn begin vorig jaar wel toe opgeroepen.

Eric van de Beek, die dat initiatief in gang zette, is teleurgesteld over de ‘kritische noot’ die Coen nu op zijn sokkel krijgt. Daarin wordt hij geroemd als gouverneur-generaal van de VOC en stichter van het huidige Jakarta. Daarnaast staat er dat tijdens een strafexpeditie die hij in 1621 uitvoerde op de Banda-eilanden „duizenden Bandanezen het leven lieten”.

Van de Beek vindt dat een grof understatement van de massamoord die Coen op zijn geweten heeft. Hij wil dat „de gemeente het beestje bij zijn naam noemt” door het als volkenmoord of koloniale genocide te kwalificeren. Nu ontkent Hoorn volgens hem wat er gebeurd is. „Hoorn doet wat Turkije wordt verweten ten aanzien van de Armeense genocide.”

Afgelopen zomer, toen de discussie over het al dan niet verwijderen van het beeld net in Coens voordeel beslecht was, werd hij per ongeluk door een kraanwagen van zijn sokkel gestoten. In oktober werd hij, opgepoetst en wel, weer op zijn voetstuk gehesen. Wanneer de nieuwe tekst daarop verschijnt, is nog niet bekend.