Hiervoor houdt een land z'n tanks achter de hand

Gefeliciteerd, u bent 50 miljoen euro rijker. Nog mooier: u hoeft er verder niks voor te doen. Minister Jan Kees de Jager van Financiën int namens u als burger het geld bij ABN Amro, de bank die we in 2008 samen met Fortis Nederland in de kredietcrisis hebben genationaliseerd.

De 50 miljoen is het halfjaarlijkse dividend, bovenop de 200 miljoen die de bank eerder al uit de winst van 2011 heeft uitgekeerd. Mooi meegenomen om de (extra) bezuinigingen te betalen. Sprokkelwerk gezien de talloze miljarden die nodig zijn, maar toch...

Het dividend is wel een schrijnend staaltje van meten met twee maten. Wat doet SNS Reaal, dat in 2008 staatssteun kreeg? Geen dividend. En ING dat in 2008 én 2009 staatssteun kreeg? Geen dividend.

Zij maken wel winst, maar zij betalen hun aandeelhouders niks, omdat zij de overheidssteun nog niet volledig hebben afgelost. Maar ABN Amro dat verreweg het meeste heeft gekregen (de rekening liep op tot bijna 30 miljard euro)? Dat vrijwel niets heeft afgelost? Juist die bank betaalt wél dividend. De staat is graaier nummer één, die zoveel mogelijk winst afroomt en zelf inpikt. Graaier, namens u en mij, de burgers.

Het dividendbeleid gaat recht in tegen het voortschrijdend inzicht dat banken extra financieel vet op de botten moeten hebben. De speklaag bij ABN Amro groeit wel, maar traag. Het dividendbeleid druist ook in tegen de oproepen van de toezichthouder, De Nederlandsche Bank, dat banken zuinig moeten zijn op hun kapitaal, zeker nu de recessie wanbetalingen, faillissementen en stroppen oplevert.

ABN Amro had ons nog rijker kunnen maken als de bank niet onverwacht de boot in was gegaan met leningen aan Griekse staatsbedrijven die ook een garantie van de Griekse overheid hadden. Twaalf dagen voordat de externe accountant de ABN Amro-cijfers op 8 maart formeel zou goedkeuren, las iemand bij de bank een Grieks persbericht waarin stond dat die leningen deel uitmaken van de private financieringen, zoals staatsobligaties, die 75 procent van hun waarde verliezen in het kader van de Europese reddingsactie voor Athene. Gevolg: ABN Amro treft voor 380 miljoen euro extra reserveringen ten laste van de bedrijfswinst. Pijnlijker nog: de bank betaalt over 2011 geen winstbelasting, maar krijgt van ons geld terug: 9 miljoen euro. Diep in het jaarverslag, tussen de gedetailleerde cijfers, staat zelfs dat de bank in Nederland 69 miljoen denkt terug te krijgen van de fiscus. Elders betaalt zij wel belasting.

Dus: als burgers incasseren we 250 miljoen euro dividend, we geven 69 miljoen belastinggeld terug én de rentekosten lopen door op de schulden die we hebben gemaakt om de bank te kopen. Conclusie: ABN Amro is een verliespost die geen bleeder moet worden.

Jammer van de centen, maar o die ironie. Gerrit Zalm, die in 2001 een oogje dichtkneep als minister van Financiën bij de toelating van de Grieken tot de eurozone, leidt nu ABN Amro. Minister De Jager die alles op alles zette om de banken te laten meebetalen aan de Griekse redding, krijgt zijn bravoure nu uitbetaald.

ABN Amro is terecht geïrriteerd, heeft advocaten aan het werk gezet, maar dit overstijgt haar competentie. ABN Amro is een staatsbank die nu door een andere staat wordt gesneden. Dit zijn staatszaken. Dan stuur je geen deurwaarders. Dan geldt het credo van de Amerikaanse president Theodore Roosevelt speak softly but carry a big stick.

Concreet: tijd voor diplomatie, met militaire macht in de coulissen. Juist voor deze situaties moet een land zijn luchtmobiele brigade én zijn tankbataljons op de been houden.

Menno Tamminga