Groenland is gevoeliger dan gedacht

Drie stadia van nieuw evenwicht in Groenlandse ijsmassa (illustratie uit onderzoek)

Het ijs op Groenland is waarschijnlijk veel gevoeliger voor temperatuurstijging dan tot nu toe werd gedacht. Dat concluderen onderzoekers van het klimaatinstituut in Potsdam en de Universidad Complutense in Madrid. In het laatste rapport van het klimaatpanel van de VN, het IPCC, werd ervan uitgegaan dat de situatie op Groenland kantelt bij een temperatuurstijging van 3,1 graden Celsius (binnen een marge van 1,9 en 5,1 graden).

Maar volgens het nieuwe onderzoek, verschenen in Nature Climate Change (samenvatting), wordt het kantelpunt al bij een stijging met 1,6 graden bereikt (binnen een marge van 0,8 tot 3,2 graden), ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. Op dit moment ligt de temperatuur 0,8 graden hoger dan toen.

De onderzoekers maakten gebruik van een nieuwe computersimulatie. Die bleek zowel de huidige ontwikkeling correct te kunnen berekenen, als de veranderingen uit het verleden goed te kunnen voorspellen, zoals het persbericht meldt:

Die Veränderungen in diesen beiden physikalischen Systemen werden in der Simulation aufwändig durchgerechnet – einschließlich wichtiger Prozesse wie zum Beispiel der Rückkopplungen im Klimasystem, die zusammenhängen mit Veränderungen des Schneefalls und der Eisschmelze als Folge der Erderwärmung. Das Modell bewies dabei die Fähigkeit, sowohl die heute beobachtbare Eisbedeckung korrekt zu berechnen als auch ihre Entwicklung über die vergangenen Eiszeit-Zyklen hinweg.

Het tempo waarin het ijs verdwijnt, hangt vanzelfsprekend af van de mate van temperatuurstijging. Als die rond de 1,6 graden zou blijven, duurt het volgens onderzoeker Alexander Robinson enkele tienduizenden jaren voor al het ijs verdwenen is.

Als de temperatuur in het huidige tempo blijft stijgen, gaat het afsmelten echter veel sneller. Dan zou het meeste ijs al in ongeveer 2.000 jaar allemaal verdwenen kunnen zijn. In een reactie per e-mail in de Christian Science Monitor schrijft Robinson dat Groenland bij een stijging in het huidige tempo verantwoordelijk is voor zo’n 30 centimeter zeespiegelstijging per eeuw.

De krant laat glacioloog Richard Alley van Pennsylvania State University aan het woord die stelt dat het proces ook kan versnellen:

He and colleague Byron Parizek have pointed to meltwater on the ice sheet’s surface as a source of lubricants that can speed the flow of ice to the sea. The center of the ice sheet is frozen to bedrock underneath it, significantly slowing the ice’s spread. Such spreading lowers the ice sheet’s altitude. Yet water in meltwater lakes in summer “can break through the ice to the bed in mere minutes,”