En dan gaat het mis: slaag, slaag, slaag

De Marokkaanse Nederlander Yuba Zalen liep mee in een demonstratie van Berbers in Marokko. Tot de politie ineens ingreep.

Redacteur Activisme

Rotterdam. De protesten in het Marokkaanse plaatsje Imzouren in het Rifgebergte zijn maandagmiddag in volle gang. De Marokkaanse Nederlander Yuba Zalen (24) loopt mee in een mars richting het nabijgelegen Bni Bouayach.

In die stad begonnen twee weken geleden de anti-regeringsprotesten na de aanhouding van een lokale activist. Sindsdien is het onrustig in de verarmde Berberse regio. Betogers eisen werk, voedsel en elektriciteit en voelen zich achtergesteld door de Marokkaanse overheid.

„Tijdens de demonstratie belt Zalen me op”, zegt Abdennatij Benseddik (26), Zalens vriend en medeoprichter van de Nederlandse Berberwebsite Amazightimes.com. Zalen, die op vakantie was in Marokko toen de demonstraties begonnen, geeft Benseddik een ooggetuigenverslag van de onlusten. Er staan politiebusjes in brand, er wordt met stenen gegooid, mensen worden opgepakt door de politie. Ook ziet Zalen dat de vlag van de onafhankelijke Rif-Republiek wordt meegedragen in de demonstratie, een regelrechte provocatie aan het adres van de autoriteiten.

Benseddik vraagt Zalen foto’s voor de site te maken. Maar dan valt Zalen hem in de rede: „Wacht, dit gaat niet goed. De politie valt mensen aan.” Op dat moment wordt de verbinding verbroken.

Ongerust belt Benseddik een vriend van Zalen die met hem meeloopt in de demonstatie. Als hij hem aan de lijn krijgt, hoort hij dat Zalen is opgepakt. „Ik zie hem op dit moment in een politiebusje zitten”, zegt de vriend.

Benseddik schakelt onmiddellijk twee Nederlands-Marokkaanse organisaties in, het Samenwerkingsverband van Marokkaanse Nederlanders en het Forum Mensenrechten Noord-Marokko. Die laatste neemt voor Zalen een advocaat in de arm, nadat in de loop van de avond duidelijk is geworden dat hij is gearresteerd.

Benseddik heeft de daarop volgende dagen drie keer telefonisch contact met Zalen, die eerst in Imzouren en daarna in de havenplaats Al Hoceima wordt vastgehouden. „Gesprekken van een paar minuten.” Zalen vertelt hem dat hij bang is en dat hij geslagen wordt. „Slaag, slaag, slaag”, zegt hij tegen zijn vriend Benseddik. Dat Zalen zegt geslagen te zijn, werd gisteren door zijn advocaat bevestigd.

Zalen werkt als bibliothecaris in de Centrale Bibliotheek Utrecht. Benseddik leerde hem kennen tijdens Berberse bijeenkomsten in Utrecht en Rotterdam. Ze richtten in februari 2011 samen de website Amazightimes.com op en noemen zichzelf Berberactivist. Dat laatste wil zeggen dat ze zich inzetten voor de verbetering van de positie van de Berbers in Noord-Marokko. Op de tweetalige site, die is bedoeld voor Nederlandse en Marokkaanse Berbers, plaatsen ze nieuws over de Berbergemeenschap in Marokko.

De Berbers werden in Marokko decennialang onderdrukt, maar de afgelopen vijftien jaar is hun positie sterk verbeterd. Onder koning Mohammed VI, die in 1999 de troon besteeg, werden onder andere de Berbertalen officieel erkend, er kwam een instituut voor de Berbercultuur en de achtergestelde Rif werd economisch gestimuleerd.

Maar in het kielzog van de Arabische Lente herleven nu gevoelens van achtergesteldheid onder de Berberbevolking. Hoewel de Marokkaanse economie groeit, vinden de Rifbewoners dat zij te weinig profiteren van de nieuwe welvaart. „Huizen, werk en voedsel is het enige wat de mensen vragen”, zegt Benseddik over de protesten in het Rifgebied.

Ongeveer driekwart van de Marokkaanse immigranten in Nederland komt uit het Rifgebergte. Enkele Nederlandse Berberverenigingen hebben zich de afgelopen tijd vereenzelvigd met de betrekkelijk vreedzame demonstraties die sinds februari 2011 in het land plaatsvinden. Waaronder ook de website Amazightimes.com van Zalen en Benseddik.

Zalen, die het volgens Benseddik „naar omstandigheden goed maakt”, kwam gistermiddag op vrije voeten. Wel moet hij donderdag weer voorkomen. Zalen was niet bereikbaar voor commentaar. De Nederlandse ambassade in Rabat, die Zalen de afgelopen dagen consulaire bijstand heeft verleend, kan niet bevestigen of hij werd geslagen tijdens zijn detentie. Evenmin was gisteravond bekend waar Zalen van wordt beschuldigd.