Eerste veroordeling Strafhof: Congolees Lubanga schuldig

Lubanga was vanochtend bij de uitspraak in zijn zaak in Scheveningen aanwezig. Foto AFP / Evert-Jan Daniels

De Congolese krijgsheer Thomas Lubanga is door het Internationaal Strafhof in Den Haag schuldig bevonden aan het inzetten van kindsoldaten. Welke straf hij krijgt wordt later bekend. Het is de eerste uitspraak van het Strafhof sinds het in 2002 werd opgericht.

Lubanga is veroordeeld voor het rekruteren van kindsoldaten in de jaren 1998-2003, toen in Congo een burgeroorlog woedde. Hij zou aan het hoofd van de militaire Unie voor Congolese Patriotten, een van de grootste strijdgroepen in Ituri, die in verband wordt gebracht met meerdere ernstige mensenrechtenschendingen. Zelf ontkent de nu 51-jarige Lubanga verantwoordelijk te zijn voor het ronselen van kindsoldaten. Hij zou de Unie alleen politiek en niet militair hebben geleid.

In 2006 was Lubanga de eerste vermeende oorlogsmisdadiger die door het Strafhof in Den Haag in hechtenis werd genomen. Het proces tegen de Congolees begon in 2009. Hij kan een levenslange gevangenisstraf krijgen, maar de strafmaat wordt op een later tijdstip bepaald. Hij zit al zes jaar in voorarrest in Scheveningen. Hoe hoog zijn straf uitvalt zal mede worden bepaald door het land waar hij zijn straf zal uitzitten. Het Strafhof heeft met een aantal landen afspraken gemaakt over het gebruik van gevangenissen. Nederland hoort daar overigens niet bij.

Vonnis mijlpaal, maar belangrijkste verdachten oorlog Congo nog niet berecht

De veroordeling van Lubanga is een mijlpaal voor het Strafhof, schrijft NRC Handelsblad vanmiddag:

“Het is het eerste vonnis sinds het hof op 1 juli 2002 werd opgericht om de grootste oorlogsmisdadigers te vervolgen als landen dat zelf niet kunnen of willen. Tot die laatste categorie behoort Lubanga niet. Als een Congolese militieleider die buiten Afrika nauwelijks bekendheid geniet, is hij een relatief kleine vis. Critici vinden dat Lubanga niet prominent genoeg is oor het Strafhof. De veroordeling van Lubanga is niettemin een overwinning voor hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo. De aanklagers moeten nog achter echt belangrijke verdachten aangaan, die verantwoordelijk worden gehouden voor genocide en misdaden tegen de menselijkheid. Het wachten is op grote vonnissen zoals bij de Joegoslavië-, Rwanda-, en Sierra Leone-tribunalen. Zover is het Strafhof nog niet.”

Bekijk hieronder een filmpje met uitleg van het Internationaal Strafhof over het proces: