Congolese krijgsheer Lubanga schuldig

De Congolese militieleider Thomas Lubanga Dyilo is vanochtend door het Internationaal Strafhof in Den Haag schuldig bevonden aan oorlogsmisdaden. Het is het eerste vonnis van het Strafhof, dat op 1 juli 2002 werd opgericht voor het berechten van de ergste oorlogsmisdadigers als landen dat zelf niet willen of kunnen.

De drie rechters, onder leiding van de Brit Sir Adrian Fulford, hebben unaniem bepaald dat Lubanga schuldig is aan het rekruteren en inzetten van kindsoldaten jonger dan vijftien jaar oud. Het is het eerste internationale proces dat zich concentreert op de inzet van kindsoldaten.

De misdaden zijn begaan tijdens een binnenlands conflict in de Oost-Congolese regio Ituri tussen september 2002 en juni 2003. Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zijn er bij het conflict tussen de etnische groepen Hema en Lendu meer dan 60.000 mensen om het leven gekomen. In de hele regio Oost-Congo kwamen sinds 1998 enkele miljoenen mensen om het leven door ziekte, honger en geweld.

Lubanga was de leider van de rebellenbeweging Union des Patriotes Congolais (UPC) en zijn militaire tak Force Patriotique pour la Liberation du Congo (FPLC). De rechters achten bewezen dat Lubanga samen met zijn commandanten een leger heeft opgebouwd met als doel Ituri te controleren. Hiervoor werden kinderen onder de vijftien geronseld voor gevechten met andere milities. Ook gebruikte Lubanga kinderen als lijfwachten. Lubanga kan pas in hoger beroep gaan, wanneer het vonnis uit het Engels in het Frans is vertaald. Dit kan nog maanden duren.

De rechtbank zal de strafmaat later bepalen. Lubanga kan levenslang krijgen. Hij zit zes jaar in voorarrest in Scheveningen. Hoe hoog zijn straf wordt, zal mede worden bepaald door het land waar hij zijn straf zal uitzitten. Het Strafhof heeft met een aantal landen afspraken gemaakt over het gebruik van gevangenissen. Nederland hoort daar niet bij.

Nu Lubanga schuldig is bevonden, kunnen de slachtoffers vragen om herstelbetalingen, compensatie of schadevergoeding. Als Lubanga niet over voldoende financiële middelen beschikt, zal de rechtbank een slachtofferfonds aanspreken, dat bestaat uit donaties van landen en particulieren.