Betwist werk van Heyboer wordt toch tentoongesteld

Zijn ze echt of nep? Honderd etsen waarover discussie is of ze al dan niet zijn gemaakt door Anton Heyboer worden vanaf 8 april tentoongesteld in Haarlem.

„De etsen stonden hier al ingelijst. We zouden ze eigenlijk uitlenen aan Museum de Fundatie in Zwolle. Maar toen de directeur een vraagteken plaatste bij de herkomst, hebben we onze bruikleentoezegging teruggetrokken”, zegt kunsthandelaar Couzijn Simon.

Hij is samen met Georges Knubben eigenaar van de etsen uit Heyboers betwiste Haarlemse periode. Simon: „De werken zijn allemaal authentiek”, zegt hij. „Het archief dat erbij hoort, met nota’s en dergelijke, hebben we ook. Achterop sommige werken zitten nog stickers van de gemeente Haarlem, die de werken verwierf in het kader van de BKR.”

De eigenaren willen de werken nu toch tonen. Ze hebben overeenstemming bereikt met een nieuw theater in Haarlem, het Figee Innovatie Theater, waar de etsen vanaf Pasen vier weekeinden te zien zijn. Mogelijk worden ze later ook tentoongesteld in het Historisch Museum Haarlem.

Simon en Knubben waren met Heyboer bevriend en handelen al decennia in zijn werk. De honderd etsen die zij nu tentoonstellen komen uit 1953-1960, de periode waarin Heyboer in Haarlem woonde. Ze komen volgens de kunsthandelaren uit de voormalige verzameling van de Haarlemse verzamelaar Jozef Santen, die inmiddels overleden is. „Hij was een goede vriend van Heyboer”, zegt Simon.

Simon en Knubben lieten de handtekeningen op de werken onderzoeken door een deskundige, die vaststelde dat ze echt waren. Ook loofden zij een beloning van 50.000 euro uit aan degene die kon bewijzen dat de werken vals zijn. Tot nu toe toonde niemand dat aan.

Ook een voormalige echtgenote van Heyboer, Erna Kramer, die destijds met hem in Haarlem woonde, stelt dat de werken authentiek zijn.

De vijf vrouwen met wie Heyboer later een commune vormde en die zijn erfgenamen zijn, betwisten de echtheid. Zij zeggen dat Heyboer al zijn vroege werk heeft vernietigd. Taxateur Willem de Winter van het televisieprogramma Tussen kunst en kitsch steunt hen. Volgens hem is sprake van een „megazwendel”.

„De vrouwen en De Winter zijn nog nooit naar de werken komen kijken”, zegt Simon. „Hoe kunnen zij dan zeggen dat ze niet echt zijn? Het is waar dat Heyboer met groot aplomb afscheid nam van periodes. Hij vernietigde de etsplaten. Maar de etsen die ermee gedrukt zijn, zijn bewaard gebleven. Voor de weduwen is dat natuurlijk niet leuk. Zij zijn niet de enigen met werk van Heyboer. Het werk uit de vroege periode is niet alleen veel mooier, het is ook nog eens unieker dan al die etsen die de weduwen later hebben gedrukt. Deze etsen zijn door Heyboer zélf gedrukt.”