Archetypische rechter onder vuur

Rechter Frans Bauduin heeft een goede reputatie – onder juristen. Critici hekelden zijn rol in het proces-Wilders, en Robert M. wraakte hem.

Senioriteit en ervaring waren de voornaamste criteria bij de keuze van de rechters in het proces tegen zedenverdachte Robert M. „Senioriteit bezit ik in ieder geval”, zei voorzitter Frans Bauduin (65) vorige week. Maar Bauduin is niet alleen een zeer ervaren rechter die bekendstaat om zijn afgewogen oordeel, hij is ook welbespraakt, begiftigd met gevoel voor (droge) humor en strijdbaar. Dat laatste bleek gisteren weer toen M. de rechtbank ervan beschuldigde trucjes te gebruiken omdat ze de ouders koste wat koste spreekrecht wil gunnen. Bauduin: „Ik werp die suggestie verre van me.” En hij voegde eraan toe dat de term ‘trucjes’ „niet eens voorkomt in het Wetboek van Strafvordering”.

Het getuigt van enige ironie dat Bauduin gisteren door de advocaten van M. werd gewraakt. Niet lang geleden was hij zelf wrakingsrechter in de zaak-Wilders. Daar wees hij een verzoek tot wraking van de politicus af. Niet veel later strandde het proces alsnog omdat andere rechters een tweede wrakingspoging wel toewezen.

Sinds het proces-Wilders probeert de Amsterdamse rechtbank meer uitleg te verschaffen over beslissingen. Daarom lichtten de zittingsrechters de organisatie van de rechtszaak vorige week op vertrouwelijke basis toe. Vooral Bauduin voerde het woord. Hij zag eruit als de archetypische rechter: tweed jasje, geruit overhemd en corduroy broek. Zijn antwoorden op persvragen waren open en direct, een openheid die nadelig voor hem leek uit te pakken omdat een uitgelekte uitspraak de verdediging van M. niet beviel. Mede hierom werd hij gewraakt.

Onder collega-rechters heeft Bauduin de reputatie van een onverstoorbaar vakman. Ze roemen hem om zijn uitgebalanceerde vonnissen, zoals in de Ahold-zaak en in het proces tegen de moordenaar van Pim Fortuyn, die 18 jaar cel kreeg. Toenmalig hoogleraar strafrecht Ybo Buruma noemde de rechtszaak indertijd een ‘sieraad’ voor de rechtsstaat, omdat de rechters zich niet hadden laten leiden door de maatschappelijke wens hem levenslang op te leggen, zoals het Openbaar Ministerie had geëist.

Zijn vlekkeloze reputatie onder juristen kon niet voorkomen dat Bauduin in het gepolariseerde debat rond het Wilders-proces werd weggezet als ‘linkse hobbyist’. Daarvoor haalden critici de Fortuyn-zaak in zijn nadeel aan – de straf was te laag geweest. Ook een nevenfunctie als bestuurslid van het Marokkofonds werd hem verweten. Dit fonds steunt ‘duurzame ontwikkelingsprojecten’ in Marokko en bestrijdt er de armoede. Dat zou hem ongeschikt maken als wrakingsrechter in het Wilders-proces omdat de politicus juist werd vervolgd voor discriminatie van niet-westerse allochtonen, onder wie Marokkanen.

Vanmiddag zouden Bauduin en zijn twee mede-rechters opnieuw plaatsnemen tegenover Robert M. De verdachte liet gisteren weten dat hij vreest en verwacht nooit meer vrij te komen. In 2003, toen de 33-jarige Volkert van der G. achttien jaar cel opgelegd kreeg, zei Bauduin erbij dat de rechtbank hem „een perspectief op een toekomst niet wilde onthouden.” Robert M. is vijf jaar jonger dan Volkert van der G. toen was.

Yasmina Aboutaleb

Merel Thie