Wachten tot de sfeer in het Catshuis verzuurt

Mediastilte. Dat is het woord van de week in Den Haag. En met een beetje pech het woord voor de komende drie weken. In het Catshuis, de dienstwoning van premier Mark Rutte, zoeken onderhandelaars van VVD, PVV en CDA naar nogal wat miljarden aan bezuinigingen. Waar ze het over hebben, mag niemand weten. Oekaze van Rutte. De premier laat zich aanleunen dat hij open is, maar kent ook de waarde van het zwijgen. En hoe vriendelijk hij ook lijkt, „Mark kan in besloten kring enorme woedeaanvallen krijgen”, zegt een VVD’er die er wel eens het slachtoffer van was.

Dus houdt iedereen zich aan het dienstbevel. „Ik heb in april wel tijd.” Dat is het smoesje waarmee Haagse bronnen journalisten ontwijken. Ze weten: als ze eenmaal aan het bier zitten, dan floept er soms zo maar wat uit. Voor je het weet staat je verspreking pontificaal in de krant.

Voor de politicus die echt aan de onderhandelingen meedoet, is de afweging eenvoudig: zolang het goed gaat, moet je niet praten. Elk vermoeden bij je collega’s dat je lekt, beschadigt de vertrouwensband die nodig is om compromissen te sluiten. Haagse journalisten proberen deze dagen door de muur heen te breken. De tactieken? Vaak bellen, en alle halve snippers die je opvangt aan elkaar plakken. Dat lukt niet altijd. Tijdens de laatste formatie kreeg deze krant van een bron te horen dat ze bij Justitie met iets ongelofelijks bezig waren. „Je raadt het nooit”, lachte de bron zelfverzekerd. Wie zou erop komen dat de PVV 500 animal cops het regeerakkoord in zou fietsen?

Als het echt niet anders kan, werpt bluffen soms zijn vruchten af. Niets veiligers voor een politicus om iets te bevestigen waarvan de journalist doet alsof hij het eigenlijk al wist. Hier ligt overigens voor journalisten ook weer een risico op de loer. Want hoe verder de bron van de echte onderhandelingen zit, hoe meer werkelijke kennis plaatsmaakt voor de behoefte om te doen alsof je aan de onderhandelingstafel zit.

Soms is het gewoon wachten tot de sfeer aan de tafel in het Catshuis verzuurt. Dan treedt een nieuwe politieke wet in werking: het afschuiven van de nederlaag op de tegenstander. Dus als lezer weet u: als u primeurs in de krant leest, gaan de onderhandelingen niet goed.

Politiek redacteur

In deze rubriek schrijft de parlementaire redactie in Den Haag over de verhouding tussen media en politiek