Laat Rutte leren van bezuinigend België

De Belgische regering doet alles beter dan de Nederlandse. Terwijl ze bezuinigt, investeert ze in energiebesparing en onderzoek, zien Judith Merkies en Thijs Berman.

Waar wij vroeger besmuikt grapjes over het achtergebleven België maakten, maken de Belgen die nu over de achtergebleven Nederlanders. Hiertoe hebben ze alle reden. Nederland hamerde op bezuinigingen, maar blijkt zijn eigen begroting niet sluitend te krijgen. Ook wat betreft energie is Nederland het sufferdje van Europa, met achterblijvende investeringen in hernieuwbare energie en afgeschafte subsidies.

Terwijl de Nederlandse regering nog steeds in het Catshuis zit te onderhandelen, is België er het afgelopen weekend in geslaagd zijn begroting af te stemmen op de Europese oekazes. In Nederland blijft het begrotingstekort dit jaar met 4,5 procent ruim boven de Maastrichtnorm van 3 procent van het bruto binnenlands product; België duikt hier, met 2,8 procent, net onder.

Het is al vernederend genoeg dat België het met zijn begrotingsbeleid en economische groei de laatste jaren beter doet dan de Nederlandse bezuinigingsprofeten, premier Rutte en minister De Jager (Financiën, CDA). Nu blijkt ook nog dat België veel slimmer is met investeren in tijden van crisis.

Vorige week kondigde de Vlaamse regering aan premies en renteloze leningen beschikbaar te stellen voor energiebesparende maatregelen in isolerende ramen en zonneboilers. Deze beslissing volgde direct op de beslissing van de federale Belgische regering om de prijs voor gas en elektriciteit vast te zetten, tot het einde van het jaar. Hiermee probeert de Belgische regering ook in tijden van crisis te investeren in een duurzame toekomst, en op korte termijn in het versterken van de koopkracht. Alleen al de stijging van de energieprijzen leidden in 2011 immers tot een inflatiestijging van maar liefst 1,9 procent.

Deze beslissingen staan in schril contrast met de toekomstvisie van het kabinet-Rutte. Die visie is vooral beperkt tot het vinden van mogelijkheden om te snijden in de begroting. We horen geen woord over investeringen, lastenverlichting, het versterken van de koopkracht of duurzame energie. Sterker nog – subsidies voor het verbeteren van het energielabel van woningen zijn afgeschaft. Wel werden er marktpartijen gezocht voor nieuwe kolen- en kerncentrales. Ook hiermee maakte België overigens korte metten. Het kondigde aan tegen 2025 te stoppen met kernenergie.

De Belgische regeringen voeren het onverenigbare uit – een financiële hervormingsagenda door een sociaal investeringsbeleid. Stabiele energieprijzen leiden ertoe dat energie als basisrecht betaalbaar blijft voor iedereen. Subsidies voor woningrenovatie leveren betere woningen op, meer energie-efficiëntie en besparing op middellange termijn. Tegelijkertijd wordt de zwaar getroffen bouwsector gestimuleerd.

Recente Europese cijfers tonen dat de Belgische aanpak van langetermijninvesteringen loont. Op het scorebord uit 2011 van de ‘Innovatie-Unie’ – de innovatiestrategie van de Europese Commissie – eindigt België een plaats hoger dan Nederland, hoewel Nederland altijd dweept met zijn sterke ondernemers- en kenniscultuur. Vlaanderen zit met een budget van 2,15 procent van het bruto binnenlands product voor onderzoek en innovatie ruim boven het Europese gemiddelde. Nederland blijft steken op 1,83 procent. Na het succesvol binnenhalen van topposities op Europees niveau lijken de Belgen ook wat betreft economische resultaten met de eer te gaan strijken.

Het Nederlandse kabinet zal zich de komende weken inspannen om nog eens 9 miljard euro te vinden om het begrotingsgat te dichten. Als Rutte bot bespaart, verergert hij de recessie. Als hij niet bespaart, loopt de Nederlandse regering het gevaar om met haar borstklopperij over besparingen uit te glijden over haar eigen bananenschil.

Het is tijd om op te houden met het vertellen van Belgenmoppen. Als wij het zuidelijke voorbeeld niet volgen, zal Nederland opgescheept zitten met steeds groteskere pogingen om nieuwe bezuinigingsposten te vinden, een krimpende economie, een permanente bouwstop en door het plafond schietende energieprijzen.

Minister De Jager maakte zich in Brussel sterk voor een eurocommissaris voor de grootste begrotingszondaar, Griekenland. Misschien is het ook tijd voor een Belgische commissaris voor Nederland?

Judith Merkies en Thijs Berman zitten namens de PvdA in het Europees Parlement.