Gratis, maar niet rendabel

De Pers stopt, nu Wegener de stekker eruit trekt. Eigenaar Marcel Boekhoorn komt er nog redelijk vanaf, Wegener draait voor de schade op.

Rotterdam. De komst van Wegener leek de redding, in 2009, voor De Pers, de eerste gratis kwaliteitskrant van Nederland. Maar het blijkt nu ook de ondergang voor de krant van zakenman Marcel Boekhoorn, die in januari vijf jaar bestond.

Wegener tekende in juli 2009 een contract met De Pers, waarin de uitgever van regionale kranten als De Gelderlander en het Brabants Dagblad het drukken, de distributie, de uitgaverechten en de advertentieverkoop van De Pers overnam. Wegener garandeerde De Pers dertien jaar lang vaste advertentie-inkomsten: 2 miljoen euro in het eerste jaar, 7 miljoen in 2010, 16 miljoen in 2011 – elk jaar meer. En Wegener betaalde Boekhoorn eenmalig 16 miljoen voor de uitgaverechten.

De gedachte was dat Wegener adverteerders voortaan, in combinatie met de eigen regionale kranten in met name Oost- en Zuid-Nederland, landelijke dekking kon bieden. De Pers werd vooral gelezen en verspreid in de Randstad, precies het gebied waar Wegener afwezig was sinds het concern uit Apeldoorn zijn regionale kranten uit de Randstad eerst liet opgaan in het Algemeen Dagblad en daarna volledig overdeed aan AD-eigenaar De Persgroep.

Maar de praktijk viel zwaar tegen. Wegener-topman Joop Munsterman, architect van de deal met Marcel Boekhoorn, moest in oktober 2010 vertrekken en drie maanden later bleek bij de jaarcijfers waarom: Wegener had de advertentie-inkomsten van De Pers veel te hoog ingeschat en moest het kolossale bedrag van 63 miljoen euro afboeken op het contract met De Pers. Dit bedrag bestond voor 48 miljoen euro uit te hoog geraamde advertentie-inkomsten en voor 15 miljoen uit het afwaarderen van de uitgaverechten van De Pers (tot nagenoeg nul).

„Wegener is nooit in staat geweest een advertentieomzet voor De Pers te genereren die ook maar in de buurt kwam van de jaarlijks te betalen vergoeding”, meldt het bedrijf in een gisteren uitgegeven verklaring, waarin het einde van De Pers werd aangekondigd. Wegener heeft besloten het contract met Boekhoorn af te kopen voor 45 miljoen euro. De inschatting van de huidige Wegener-topman, de Noor Truls Velgaard, is dat Wegener er hiermee goed vanaf komt: de verliezen van het uitdienen van het contract – dat nog tien jaar zou doorlopen – zouden naar zijn inschatting fors hoger uitkomen.

Wegener kan zich weer concentreren op zijn eigen problemen: dalende oplages, dalende advertentie-inkomsten en de vorige week aangekondigde nieuwe saneringsronde, waarbij 300 tot 350 banen verdwijnen, waarvan zo’n 100 op de krantenredacties.

Boekhoorn is naast De Pers druk met tientallen andere investeringen. Hij dook vorige week in het nieuws op als vermoedelijke koper van de grond en de gebouwen van de High Tech Campus van Philips in Eindhoven. Als de transactie doorgaat – ondertekening staat voor een dezer dagen – bedraagt zijn totale vastgoedportefeuille ruim 1,2 miljard euro.

Onduidelijk is hoeveel Boekhoorn de afgelopen vijf jaar zelf in De Pers heeft geïnvesteerd. Financieel onderzoeksjournalist en medewerker van De Pers Eric Smit schrijft op zijn website Follow the money dat Boekhoorn met het incasseren van de 45 miljoen van Wegener zijn avontuur met De Pers „kostenneutraal” kan afsluiten – oftewel: Wegener draait voor vrijwel alle schade op. Het vertrek van Wegener is voor Boekhoorn aanleiding om onmiddellijk de stekker uit de krant te trekken. Elk perspectief op een rendabele exploitatie is nu verdwenen. „Dat lukt me niet in m’n eentje”, zegt hij in een telefonische reactie.

Boekhoorn wil niet zeggen hoeveel geld hij per saldo kwijt is aan het avontuur en hoeveel hij nu van Wegener ontvangt. „De 45 miljoen is bedoeld om alle belanghebbenden af te betalen, en ja, ik ben daarvan de grootste.” Het geld is ook bedoeld voor de afvloeiingsregeling die morgen aan de redactie wordt voorgelegd. „Geloof me”, zegt Boekhoorn, „ik ben goed voor mijn mensen.”

De investeerder noemt het sluiten van De Pers een „mega-nederlaag”. „Ik had in elk geval aan mijn 83-jarige vader beloofd dat de krant hem zou overleven. Hij is de grootste fan van De Pers. Dat is helaas niet gelukt.”

Het laatste nummer van De Pers verschijnt op vrijdag 30 maart.