Coulance en straf voor Spanje wegens te hoog tekort

Spanje heeft gisteren op een vergadering van de eurogroep in Brussel 5 miljard euro aan extra bezuinigingen opgelegd gekregen. Begin deze maand kondigde premier Rajoy na afloop van een eurotop aan dat zijn centrumrechtse regering 2012 wil afsluiten met een tekort van 5,8 procent (van het bbp). Dit terwijl met Europa voor dit jaar een tekort van maximaal 4,4 was afgesproken.

Rajoys aankondiging zette de verhoudingen tussen Madrid en Brussel op scherp. In reactie op de schuldencrisis heeft de Europese Commissie recentelijk meer zeggenschap gekregen over nationale begrotingen. Ook is afgesproken dat alle lidstaten hun doelstellingen voortaan strikt naleven. Spanje was het eerste land dat deze nieuwe regels meteen trotseerde, met wat Rajoy „een soeverein besluit van de Spanjaarden” noemde.

In Brussel werd gisteren een compromis bereikt waaronder Madrid dit jaar streeft naar een tekort van 5,3 procent. Dit komt neer op 5 miljard euro extra bezuinigingen, bovenop de circa 30 miljard euro die al gepland stonden. Volgend jaar zal Spanje bovendien wel aan de Europese norm (maximaal 3 procent tekort) voldoen, zoals Rajoy deze maand zelf ook al toezegde.

De bezuinigingsoperatie die Madrid de komende 21 maanden moet doorvoeren, is daarmee te vergelijken met die in geïntervenieerde eurolanden als Ierland en Portugal. Er zal een grote inspanning gevraagd worden van de zeventien autonome regio’s, die in Spanje verantwoordelijk zijn voor zorg en onderwijs, veruit de belangrijkste kostenposten.

Eurocommissaris Olli Rehn (Monetaire Zaken) zei vannacht dat de regering-Rajoy enige speelruimte heeft gekregen, „vanwege de slechte vooruitzichten voor de Spaanse economie en de verontrustende toename van de werkloosheid en armoede”. De regering voorziet voor dit jaar al een krimp van 1,7 procent. De hoge werkloosheid (officieel 23 procent van de beroepsbevolking) zal verder toenemen, doordat dit jaar naar verwachting nog eens 630.000 banen verloren zullen gaan.