Video Kony 2012 schoolvoorbeeld nieuw activisme

Internetvideo Kony 2012 zet de standaard voor het nieuwe actievoeren. Liken, retweeten en rebloggen, zo zetten we ons in voor het goede doel.

Filmmaker en activist Jason Russell met de Oegandese jongen Jacob, wiens broer is vermoord door Kony’s rebellen. Russell ontmoette hem in 2003 in de Noord-Oegandese stad Guru, waar hij op straat sliep uit angst voor de rebellen. Veel van die kinderen zijn nu volwassen en leven nog steeds op straat. Niet uit angst voor de rebellen – die zijn niet meer actief in Noord-Oeganda – maar omdat ze werkloos zijn.

Kony 2012 is een hit die zijn weerga niet kent. De dertig minuten durende internetvideo van Jason Russell en zijn non-profit organisatie Invisible Children is in een paar dagen tijd door miljoenen mensen bekeken op YouTube, of in ieder geval aangeklikt. Vanochtend stond de teller op ruim 73 miljoen hits. Doordat beroemdheden als Justin Bieber, Rihanna en Oprah Winfrey over de video twitterden, is sinds 5 maart een hashtag als #stopkony continu trending topic op Twitter.

In de video komen alle aspecten van het moderne actievoeren samen. Het Tahrir-plein flitst voorbij, de chronologie wordt verbeeld met een Facebook Timeline. De symboliek druipt van het beeldgebruik af en er wordt geen enkel emotioneel cliché geschuwd. De verhaallijn is eenvoudig, de tegenstellingen zijn schematisch. De uitleg is begrijpelijk voor Russells vijfjarige zoon. Russell betoogt dat iedereen vanuit zijn of haar slaapkamer de wereld kan veranderen. „99% of the planet doesn’t know who Kony is. If they did, he would have been stopped years ago.” Als wij rondtwitteren hoe slecht Kony is, dragen we bij aan zijn neergang. Want meer aandacht voor Kony betekent meer druk op politieke leiders om in te grijpen.

Jarenlang werkte Invisible Children naar deze actie toe. Het enige wat er nu nog nodig is om Kony op te pakken, is een ‘experiment’, zoals Russell het in de video noemt. Elke kijker moet nog één zetje geven en over Kony twitteren. Dat is de kracht van Kony 2012: het geeft de internetter eindelijk het gevoel dat hij wél vanachter zijn computer de wereld kan veranderen. Jarenlang schreven journalisten (inclusief schrijver dezes) dat digitaal protest niet verder gaat dan een muisklik: click-activism. En nu is daar opeens Russell die zegt: dat klikken op de like-button is waar het om draait. We moeten Joseph Kony beroemd maken. Wereldnieuws. Dat kan alleen als wij met miljoenen liken, retweeten, mailen en rebloggen. Elk bericht verhoogt de druk op de politiek. „If we succeed, we change the course of human history” houdt Russell ons voor. Want als Kony door een internetactie opgepakt wordt, is daarna alles mogelijk. Het enige wat de Facebookgeneratie dan nog moet doen om onrecht uit de wereld te helpen, is lawaai maken.

Zelfs de grootste critici van Kony 2012 erkennen dat door de campagne de druk op politici toeneemt. Alle strategieën en technologieën die de laatste jaren door actievoerders zijn uitgevonden zijn met Kony 2012 geperfectioneerd. Alles zit erin: van de armbandjes – à la Lance Armstrongs Livestrong – tot de Facebook-groep en van de filmpjes over de Arabische lente tot de steun van Shepard Fairey – de kunstenaar die Obama’s Hope-poster maakte. Het is het schoolvoorbeeld van het online campagne voeren. Dit is het hoogst haalbare. Kony 2012 heeft de standaard gezet: de komende jaren zien we waarschijnlijk talrijke kopieën voor andere goede doelen.