Rutte jokte: hij heeft toch hulpsinterklazen

In de serie televisieportretten van machtige Nederlanders besteedde Profiel (HUMAN) gisteren aandacht aan de minister-president. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Agnes Jongerius, Alexander Rinnooij Kan en Elco Brinkman had Mark Rutte ervoor gekozen niet mee te werken aan het programma.

Het werd daardoor een beetje afwijkende aflevering. Samensteller Erwin Otten noemde het The Making of Mark en haalde zowaar een leugentje boven water.

Na een moeilijke periode (2006-2009), toen het leiderschap van Rutte in de VVD als een probleem werd ervaren, won hij glansrijk de laatste Kamerverkiezingen. Als eerste liberale premier in 85 jaar imponeerde Rutte vriend en vijand met zijn communicatieve vaardigheden. Voorlopig mediahoogtepunt vormde in december de aflevering van College Tour (NTR), waarin Rutte een zaal vol studenten en de kijkers volledig inpakte met zijn charme en overtuigingskracht. Wat is toch het geheim van zijn optreden, wilde een vragenstelster weten. Het antwoord luidde gedecideerd: „Nooit, nooit een mediatraining!”

Dat bleek toch niet helemaal te kloppen. Profiel ontdekte drie coaches die wel degelijk aan Rutte sleutelden. Speech Academy en Nico Schraag vermelden het zelf als aanbeveling op hun website en ook de Phoenix-opleiding (gespecialiseerd in ‘neurolinguïstisch programmeren’ en ‘transactionele analyse’) bevestigde dat Rutte er een training volgde.

Op zich geen probleem, behalve wanneer je als politicus zeer nadrukkelijk ontkent dat je zoiets hebt gedaan, omdat je „niet van de hulpsinterklazen” bent.

Het lijkt wel of de constant stijgende lijn van succes ineens begint te kenteren. Dit weekend werd duidelijk dat de VVD de verschijning van een kritisch boek over coalitiegenoot PVV van een eigen senator had geprobeerd uit te stellen tot na de lastige onderhandelingen in het Catshuis over bezuinigingen. En een optreden van Rutte bij de SGP-jongeren, die hij prees als geestverwanten, zette veel kwaad bloed bij echte liberalen.

Op internet werd met grote instemming gereageerd op een open brief aan Rutte op het weblog meisjevandeslijterij.nl. Dat is ook de geuzennaam van Petra de Boevere, die met haar man een drankenwinkel bestiert in het Zeeuwse Breskens. Ze danste ooit met Mark op een partijcongres, op Paradise by the Dashboard Light.

Haar geluid is dat van de kleine middenstander, die geen voorstander was van verruiming van de winkelsluitingswet, maar daar uit liberale solidariteit toch actie voor voerde. In januari zegde De Boevere haar partijlidmaatschap op: „Ik kan als partijloos liberaal mezelf weer recht in de spiegel aankijken. Maar kun jij dat ook Mark? Wat zie jij als je in die spiegel kijkt?”