Net echt nieuws

De teleurstelling is elke keer weer groot. Vooral voor mensen die nog geloven in begrippen als ‘waarheid’ of ‘authenticiteit’. Nieuws dat in scène is gezet. Beelden die zijn gemanipuleerd. Het hoort niet en het zou niet mogen, aldus de gelovigen. Want zulk soort nieuws is niet echt.

En dus brak er vorige week een relletje uit over CNN. Via internet lekten beelden uit waarop hun Syrische burger-correspondent Danny Dayem zich klaarmaakt voor een interview. Danny vraagt of de geweerschoten er al zijn. De cameraman zegt dat Danny gewoon moet vertellen dat ze de lijken eigenhandig onder het puin vandaan hebben gehaald. Danny vraagt nog een keer naar die geweerschoten en ja: er klinkt een harde knal.

‘CNN fabriceert nieuws!’, zong het onmiddellijk rond op internet. Gevolgd door allerlei complottheorieën als zou Danny in dienst zijn van de CIA, de Mossad en Blackwater. De partijen die uit zijn op een oorlog dus.

In een poging de boel te sussen vloog CNN Danny naar de studio. De presentator stelde (verpakt in een vraag) dat Danny nooit betaald was. Om vervolgens te benadrukken (wederom verpakt in een vraag) dat CNN Danny wel moest gebruiken, omdat Syrië geen journalisten toelaat.

Alsof journalisten zoveel beter zijn. Kennen ze bij CNN Lex Runderkamp soms niet?

Vorig jaar voerde Lex vanuit nachtelijk Tripoli een gesprekje met de NOS-studio in Hilversum. Behalve Lex’ knal-oranje shirt was er niets dan duisternis te zien. Hij had net zo goed aan de Costa Brava kunnen staan. Maar, zo onderbrak Lex zijn verhaal: ‘Ik sta hier met volle lichten op een heel donker dak en er zijn meldingen van sluipschutters in de stad, dus ik denk dat ik beter heel snel weg kan wezen.’

Al had Lex die lampen natuurlijk zelf neergezet, ondertussen wat babbelend met de crew. Tipte de cameraman misschien het idee van de sluipschutters? Voor dat echte oorlogsgevoel.

Of je de geweerschoten nu fabriceert of ze insinueert, het is dezelfde truc. Dingen worden uitgelicht en aangedikt – dat is hoe nieuws wordt gemaakt. Meestal blijft het productieproces daarbij buiten beeld, totdat iemand als Danny Dayem weer eens laat zien hoe het werkt. Echter dan dat wordt het niet.