Met 2,4 miljard euro is Grieks failliet te doen

Griekenland is formeel niet failliet gegaan maar houders van kredietverzekeringen op Griekse obligaties kunnen hun schade wel verhalen. Wie draait op voor de schade?

De kredietverzekering (credit default swap) werd berucht tijdens de kredietcrisis van 2008. Na het failliet van zakenbank Lehman Brothers bleek dat de Amerikaanse verzekeraar American International Group (AIG) heel veel van deze verzekeringen had verkocht. Toen het op aanbetalen aankwam, dreigde de verzekeraar failliet te gaan en moest het bedrijf door de Amerikaanse overheid worden gered.

De cds-portefeuille van AIG was het onzichtbare deel van de spreekwoordelijke ijsberg. Maar hoe zit nu ook Griekenland een groot deel van haar schulden niet zal terugbetalen?

Vrijdagavond besloot de International Swaps and Derivatives Association (ISDA) dat de kredietverzekeringen op de Griekse staatsschuld moeten worden uitbetaald. Gaat de geschiedenis van 2008 zich herhalen? De eerste signalen duiden er niet op. De ISDA heeft een lange periode gehad om het besluit te nemen, waardoor de kredietverzekeraars hun maatregelen konden nemen.

Tijdens de crisis van 2008 bleek dat er bijna geen bank was die geen relatie had met AIG – de verzekeraar had over de hele wereld kredietverzekeringen verkocht. AIG had ook cds-contracten afgesloten op leningen die waren gebaseerd op Amerikaanse hypotheken. Nadat de Amerikaanse huizenmarkt was ingestort, moest AIG miljarden uitkeren. Met het faillissement van Lehman Brothers ging AIG failliet, de verzekeraar kon niet meer aan de verplichtingen voldoen. Met ruim 185 miljard dollar steun van de Amerikaanse overheid werd AIG overeind gehouden. Want als AIG zou omvallen, zouden over de hele wereld financiële instellingen in grote problemen komen.

Het besluit van de ISDA van vrijdag staat in geen verhouding tot de klap van Lehman en AIG. De branchevereniging is in 1985 opgericht en telt 815 leden uit 58 landen. De bankiers, verzekeraars, juristen en financiële specialisten vinden dat de gedwongen korting die Athene vorige week oplegde aan schuldeisers een vorm van wanbetaling is, een credit event, is. Banken en andere schuldeisers konden zich vorige week melden om vrijwillig hun staatsobligaties om te ruilen voor schuldpapier met een langere looptijd en lagere rente. Bijna 86 procent deed dat. Beleggers die niet meededen, worden door de Griekse overheid verplicht om toch mee te doen.

Vanmorgen liet kredietbeoordelaar Moody’s weten dat de Griekse schuldenruil een direct faillissement voorkomt, maar het risico van een bankroet voor Griekenland blijft hoog. Moody’s heeft de kredietwaardigheid van Griekenland afgewaardeerd tot C, één niveau boven bankroet.

Volgens de ISDA is bij de schuldenruil sprake van gedwongen korting, waardoor de obligatieverzekeringen tot uitbetaling moeten overgaan. Het uit te keren bedrag kan oplopen tot maximaal 3,2 miljard dollar (2,4 miljard euro). Dat is het zogenoemde nettobedrag.

Bruto zou het gaan om 70 miljard dollar (tegenover 500 miljard dollar bij Lehman Brothers). De grote vraag is nu wie er opdraait voor dit verlies. Zitten de risico's weer bij een of twee grote financiële partijen of zijn ze nu beter verdeeld.

Volgens gegevens van de Europese bankentoezichthouder EBA lijdt de Italiaanse bank UniCredit met 240 miljoen euro de grootste schade onder de Europese banken, gevolgd door Deutsche Bank (77 miljoen euro) en BNP Paribas (74 miljoen euro). Twee Britse banken profiteren, volgens de EBA, het meest. HSBC zou een bedrag van 194 miljoen euro ontvangen en RBS 177 miljoen euro. Op de beurs van Londen steeg de koers van beide aandelen met ruim 1 procent.