Hoe Obama toch kan verliezen

Wint Obama de verkiezingen, nu de Republikeinen zo verdeeld zijn? Vergeet het maar. Zijn tegenstanders zullen zich weer verenigen, met hem als mikpunt.

Voormalig adviseur van Bill Clinton

Ja, de Democraten staan er beter voor, maar de buitenlandse politiek zou dit najaar alles nog op zijn kop kunnen zetten. Als ik in de jaren waarin ik in het Witte Huis heb gewerkt één ijzeren wet heb geleerd, is het wel deze: er kan van alles gebeuren. Ik voelde me vaak zo’n oude variétéartiest in The Ed Sullivan Show die bordjes in de lucht liet ronddraaien. Ik had een goede dag als er geen bordje viel.

Als we naar de presidentscampagne kijken, zien we een Republikeins vuurpeloton dat in een kring staat, een economie die aantrekt en een president die zijn stem vindt als krachtig pleitbezorger van het middenklassegezin. Betekent dit dat de Republikeinen in september nog verdeelder zullen zijn, dat de economie dan nog sterker is en dat de president een waarderingscijfer als in de jaren zeventig zal hebben?

Vergeet het maar. De Republikeinen zullen zich verenigen. Waar eens hun centrale organisatieprincipe hun verzet tegen het communisme was, is dat nu hun verzet tegen Obama. Hieraan kan het Witte Huis niet veel doen. De Republikeinse sloopwedstrijd is binnenkort voorbij. Daarna zal de president het hele jaar verwikkeld zijn in een nek-aan-nekrace .

Ook de economie is een variabele factor. Als ik zeker wist dat de economie zou blijven groeien, hoefde ik mijn vingers niet blauw te tikken op een toetsenbord of me schor te praten in tv-journaals. Laten we hopen dat het broze herstel nog wat verder aantrekt. Dan resteert de grootste en belangrijkste joker van allemaal: de buitenlandse politiek. Tussen nu en de verkiezingen kan veel gebeuren. In de wereld kan nog veel misgaan. Ik noem enkele ‘joker’-scenario’s:

1Oorlog met Iran. Israël is onze naaste bondgenoot. Steun aan Israël is een van de laatste onderwerpen waarover de meeste Democraten en Republikeinen het eens zijn.

De Verenigde Staten zouden dus al gauw betrokken kunnen raken bij een Israëlische aanval op Iraanse atoominstallaties. De olieprijs zou omhoog kunnen schieten. Het terrorisme tegen de Amerikanen zou een nieuwe piek kunnen bereiken – overzees, maar zelfs binnenslands.

De politieke gevolgen hiervan zijn onmogelijk te voorspellen. De kans is groot dat de Amerikanen zich zullen scharen achter hun president, net als in 1979, toen Iraanse terroristen de Amerikaanse ambassade in Teheran innamen en 52 Amerikanen gijzelden. Door die crisis schoot president Carter in januari 1980 in de peilingen omhoog, naar een voorsprong op Ronald Reagan van 65 tegen 31 procent. Toch werd in januari 1981 Ronald Reagan beëdigd als president. Hij had Carter verslagen met 10 procentpunt verschil. Zo’n eendrachtig effect duurt dus maar even.

2Pakistan. De scenario’s zijn te talrijk – en te somber – om op te sommen. Als kernmacht

en vermeende bondgenoot in de oorlog tegen terreur wist Pakistan niet dat de moordenaar van 2.975 Amerikanen op 11 september 2001 op amper een kilometer afstand woonde van zijn grote militaire academie.

Stel dat de regering-Zardari wordt afgezet door het leger, of door islamisten? Stel dat de Amerikaanse inlichtingendiensten die in Pakistan opereren, worden ontmaskerd en uitgewezen?

Toen acteur George Clooney van Obama wilde weten waarvan hij ’s nachts wakker lag, was het antwoord niet ‘negatieve publiciteit’ of ‘kapitaalkrachtige actiegroepen’ of iets ander uit het politieke strijdgewoel. Het antwoord van de president bestond uit één woord: Pakistan.

3Olie. Een kwaadaardige groep moslimterroristen belaagt christenen in Nigeria, de op vier na grootste olieleverancier van de VS. Narcoterroristen teisteren Mexico, de op een na grootste. Hugo Chávez, de socialistische schurk die de baas is in Venezuela (onze op drie na grootste olieleverancier), heeft kanker en wordt misschien wel onvoorspelbaarder dan ooit.

Ook zonder een uitbarsting in een van deze landen kruipen de benzineprijzen al naar meer dan een dollar per liter. Komt het in een van deze landen inderdaad tot een uitbarsting, dan beleven we misschien wel een nieuwe oliecrisis.

Uiteindelijk is de beste politiek de beste buitenlandpolitiek. Obama’s buitenlandpolitiek is opmerkelijk succesvol. Vraag maar aan 22 van de 30 belangrijkste Al-Qaedaleiders. O nee, dat kan niet: zij zijn dood – op last van Obama.

In amper drie jaar heeft hij zijn goedkeuring gegeven aan 239 drone-aanvallen met Predators. Zijn voorganger Bush keurde er in acht jaar 44 goed – watje!

Zoals hij in de campagne van 2008 beloofde, heeft Obama een eind gemaakt aan de Amerikaanse gevechtsmissie in Irak en daarmee aan de grootste splijtzwam in de Verenigde Staten of zelfs de wereld. Hij treft harde sancties tegen de terroristen in Teheran en heeft bij Noord-Korea concessies afgedwongen die weleens cruciaal zouden kunnen zijn. Hij heeft mede de leiding genomen in de Europese schuldencrisis en het gehavende imago van de VS in de wereld hersteld.

Toch hebben kracht en intelligentie – Obama bezit van beide te over – evenmin greep op het onvoorziene. Dit is reden temeer dat er geen peil te trekken zal zijn op deze verkiezing.