Het boekenweekessay van Nico Dijkshoorn

Nico Dijkshoorn (1960), bekend als huisdichter van De Wereld Draait Door, zou het Boekenweekessay schrijven, maar daar had hij blijkbaar geen zin in, dus heeft hij achtentwintig brieven ingeleverd onder de titel Verder alles goed (CPNB/Contact, € 2,50). Verder gaat alles goed gaat wel over het Boekenweekthema, ‘vriendschap en andere ongemakken’, maar daar gaat de rest van de wereldliteratuur ook over.

Een man van vijftig die Scheut heet, is alleen op reis. Maar hij kan niet zo goed alleen zijn, dus schrijft hij aan verschillende soorten vrienden: zijn beste vriendin, zijn jeugdvriend, zijn dochter, zijn buurman en zijn slager. En aan de zanger of politicus – of allebei, of geen van beide - Henk Westbroek. Die is geen vriend van Scheut, maar Scheut wil hem ter verantwoording roepen voor zijn lied ‘Vriendschap’.

In de eerste, beste brief zegt Scheut de vriendschap op met de jeugdvriend omdat die te burgerlijk wordt. En vroeger waren ze zo bohemien. ‘Bij een vriend laat je scheten. Zet die maar op een tegeltje.’ Scheut ergert zich aan de truttige souvenirs die de vriend meeneemt van vakantie. Zo’n honingpot uit Portugal: ‘En dat bij de man die uit Spanje terugkwam met schaamluis in zijn snor.’

Zijn dochter schrijft hij (niet verstuurde) brieven over de schaamte van het vaderschap. Zijn slager krijgt poëtisch getinte brieven over van alles, zijn buurman krijgt brieven over de verzorging van cavia Maatje. Die brieven nemen een steeds hysterischer loop, want zoveel is duidelijk: Maatje is de enige echte vriend van Scheut. Misschien valt een huisdier dan ook meer onder de ouder-kindrelaties.

Dijkshoorn schrijft erg geestig, met fraaie, onverwachte overdrijvingen. Dat maakt dit gelegenheidswerkje tot een onverwachts aangename bundel. Dijkshoorn heeft talent voor brieven. Epistolair grootmeester Gerard Reve is nooit ver weg – maar uit diens vele registers kiest Dijkshoorn alleen het boertige.

Veelzijdig schrijver eigenlijk, die via onvermoede wegen tot ons kwam. De Amstelveense bibliothecaris liep al tegen de veertig toen hij begon hij met internetcolumns over het tv-programma Big Brother. Daarna dichtte hij voor website GeenStijl, niet de gemakkelijkste omgeving voor poëzie. Vele columns in voetbal-, muziek- en mannenbladen; wereldberoemd in Nederland dankzij DWDD; voetbalroman De tranen van Kuif den Dolder (2009); verhalenbundel Kleine dingen (2011), vadermoordroman Nooit ziek geweest (2012). En nu dit weer.

Iets boeiends over vriendschap kom je niet te weten, maar dat geeft verder niet. Wel jammer is dat Dijkshoorn te gemakzuchtig was om het tot één geheel te maken. Had makkelijk gekund. De lijn van de groeiende waanzin in Indonesië, zo nu en dan een extra lariam-pil erin, had hij losjes kunnen doortrekken.

Die dochter had er dan uitgemoeten. En die smeekbede aan een jolige vriend om géén bachelor’s party te houden ook. De brieven aan Slager Van der Zon hadden juist wat meer ruimte mogen hebben. Zo heerlijk eenzaam.