Zes weken proces, drie dagen zitting per week

1Hoe heeft het OM de Amsterdamse zedenzaak georganiseerd?

Het Openbaar Ministerie noemt het „een megazaak”. De verwachting is dat het proces zo’n zes weken in beslag neemt, met ten minste drie zittingsdagen per week, op maandag, woensdag en vrijdag.

Een groot deel van de zittingen wordt achter gesloten deuren gehouden, dus zonder publiek en pers. Dit geldt voor de vertoning voor de rechters van een compilatie van kinderporno, en de behandeling van de 67 dossiers over de misbruikte kinderen. Ouders mogen alleen aanwezig zijn als het misbruik van hun eigen kind wordt behandeld. Dit vanwege de privacygevoelige informatie die daarbij wordt besproken.

Vanwege de media-aandacht maakt de Amsterdamse rechtbank zelf, beperkt, beelden in de rechtszaal. Die worden doorgespeeld aan televisie-zenders. Ook dit is om de privacy van de ouders van de slachtoffers te waarborgen, zegt de rechtbank. Bovendien vreest de rechtbank een wirwar aan camera’s. Schrijvende media mogen in de rechtszaal geen gebruikmaken van laptops, tablets of telefoons, omdat niet te controleren is of beeld en/of geluid wordt opgenomen.

2Waar zitten de ouders van de kinderen?

Om hen af te schermen voor publiciteit komen zij via een aparte ingang de rechtbank binnen. Eenmaal binnen, zijn voor hen twee zalen beschikbaar waar zij het proces via een live-videoverbinding kunnen volgen; zaal 1A en zaal 1B.

In de eerste zaal zitten de ouders van slachtoffertjes wier dossier die dag wordt behandeld. Als het zover is, mogen zij ook in de rechtszaal gaan zitten, die dan afgesloten is voor derden.

In de tweede zaal zitten ouders van kinderen die verzorgd zijn door Robert M. of Richard van O. maar die vermoedelijk niet misbruikt zijn. In deze zalen zijn ook familierechercheurs en advocaten aanwezig om de ouders bij te staan en om mogelijke vragen meteen te kunnen beantwoorden.

3Hoe ‘hard’ is het bewijs tegen hoofdverdachte Robert M.?

Juridisch lijkt de zaak tegen Robert M. niet zo ingewikkeld. Hij heeft het misbruik van 87 kinderen bekend en er is beeldmateriaal van 32 kinderen gevonden. Van één kind dat is misbruikt zijn tweeduizend foto’s en 138 filmpjes gevonden.

Een aantal ouders wilde niet dat het misbruik van hun kind behandeld zou worden op zitting. Het Openbaar Ministerie heeft een deel van die zaken toch opgenomen in de telastelegging, omdat er beeldmateriaal beschikbaar was. Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat hij dat zal doen, kan Robert M. zijn bekentenis nog intrekken. In dat geval heeft het OM die zaken ‘nodig’ om de maximale straf te kunnen eisen.

Het Pieter Baan centrum adviseerde eerder Robert M. tbs op te leggen, omdat het gevaar op herhaling groot is. De advocaten van M. betwijfelen of dit advies wel opgesteld kón worden, omdat M. niet wilde meewerken aan het onderzoek naar zijn psyche.

De bewijsvoering tegen echtgenoot Richard van O. is ingewikkelder. Het OM wil Van O. laten veroordelen wegens het ‘medeplegen’ van misbruik door zijn echtgenoot. Medeplegen is een veel zwaarder juridisch verwijt dan medeplichtigheid. Een veroordeling kan leiden tot dezelfde straf als de hoofdverdachte. Van O. is ook ten laste gelegd dat hij een tiener heeft misbruikt en in het bezit was van beelden van kindermisbruik.

4Wat wordt de komende weken niet behandeld?

In deze zaak staan alleen Robert M. en Richard van O. terecht, maar hun arrestatie is niet los te zien van andere aanhoudingen en misbruikzaken in Nederland en het buitenland. Zo zijn twee mannen uit Amstelveen aangehouden van wie er één op een kinderdagverblijf werkte. Eén van die twee mannen, niet de crèchemedewerker, zou M. 50 euro hebben betaald om samen een kind te misbruiken. Deze man wordt er ook van beschuldigd dat hij een vrouw op de Filippijnen heeft betaald om twee peuters live voor de webcam te misbruiken. Die vrouw is daar inmiddels aangehouden.

M. zou ook samen met een man uit Groot-Brittannië een kind hebben misbruikt. Deze verdachte is enkele jaren geleden overleden aan een overdosis. Aan de basis van de Amsterdamse zedenzaak staat de aanhouding van de Amerikaanse hotelmanager Robert D. Op zijn computer werd het beeld gevonden van een misbruikt Nederlands jongetje, dat later in Opsporing verzocht is getoond en uiteindelijk leidde tot de aanhouding van hoofdverdachte Robert M.

Het onderzoek naar buitenlandse vertakkingen wordt uitgevoerd door het Korps Landelijke Politiediensten en loopt nog. Geregeld worden nieuwe verdachten aangehouden voor het bezit van kinderporno, zoals vorige week in Canada.

De oud-eigenaar van kinderdagverblijf ’t Hofnarretje, Albert Drent, wordt nog altijd verdacht van valsheid in geschrifte. Onderzoek daarnaar loopt nog.

Ook de zaak tegen crèchemedewerker Edwin R. loopt nog. Hij wordt verdacht van ontuchtig chatten met een minderjarige. Voor de strafzaak tegen Edwin R. is nog geen zittingsdatum vastgesteld.