Waarom de spin zichzelf niet vangt

De hele wereld aan insecten blijft eraan vastkleven. Het spinnenweb. Maar waarom de spin zelf niet? Waarom hoef je nooit de Dierenambulance te bellen, omdat een spin hopeloos vast zit in zijn eigen web? Zuid-Amerikaanse onderzoekers hebben het nu eens goed bekeken, met video’s en van heel dichtbij.

Ze zijn onder de indruk. Van hoe voorzichtig spinnen zijn. Die leven voortdurend met hun eigen gevaar, en vergeten dat nooit. Nooit trappen ze dommig in hun eigen val. Niet alle draden in een web kleven, maar die waar wel lijm aan zit, raken de spinnen héél voorzichtig aan. Ze lopen er als het ware op de puntjes van hun tenen overheen. Stapje voor stapje, poot voor poot.

De kleefdraden kleven niet overál. Mooi verspreid zitten er druppeltjes lijm op, zoals regendruppels aan een ouderwetse waslijn hangen. Daar kun je als spin tussen stappen; een spin doet dat dan ook meestal. Acht poten, maar met geen ervan gaat hij vaak de fout in. En nooit met een paar tegelijk. De spin heeft diep respect voor zijn eigen web (het staat allemaal in Naturwissenschaften, maart 2012).

Bij het bouwen en repareren ervan raakt hij wel honderdduizenden keren een kleefdraad aan. Soms ook lijm. Maar altijd met beleid, en de harige puntjes van zijn poten. Op elk al dun haartje staan nóg dunnere haartjes. Dat helpt ook. Hoe kleiner hoe beter, met kleefstof. Ga maar na. Als je verstrooid één vingertop in een plasje secondenlijm steekt, krijg je die nog wel los. Met een hele hand wordt het lastiger. Zo krijgt de spin ook een paar dunne haartjes wel weer vrij.

En dan is er nog een laatste trucje. Daar kom je pas achter als je de poten van een spin eens wast, en hem weer terugzet – terwijl hij nog een beetje verbaasd uit de acht ogen kijkt. De kans dat hij blijft kleven is opeens gróter. Want een schoongewassen spin mist een stofje dat hij zelf maakt. Tegen zijn eigen kleefstof. Anti-lijm. Het is een reservetruc, voor de spin met ongeluk. Een verstandige spin heeft daarom ongewassen poten.