‘Vijf gevangenen Talibaan op Guantánamo overgedragen’

Archieffoto uit 2006 van een Afghaanse gevangene die is teruggekeerd in Kabul nadat hij gevangen had gezeten op Guantánamo Bay. Foto AFP / Shah Marai

Vijf Talibaanstrijders die door de VS gevangen worden gehouden op Guantánamo Bay worden overgedragen aan Qatar. De stap moet vrede in Afghanistan dichterbij brengen, zo zei een woordvoerder van president Karzai vanmiddag.

De overdracht van de Talibaanstrijders is onderdeel van de strategie van de Verenigde Staten en de Afghaanse regering om de Talibaan tot serieuze vredesbesprekingen te bewegen. De internationale troepenmacht verlaat Afghanistan eind 2014 en hoopt dan een stabiel en rustig Afghanistan achter te laten. Daarvoor is het betrekken van de Talibaan bij de toekomst van het land noodzakelijk, erkennen zowel de Amerikanen als de Afghaanse regering.

De reden dat de Talibaanstrijders naar Qatar worden overgebracht is dat de Afghaanse beweging daar onlangs een diplomatiek kantoor opende. Het kantoor was onder meer bedoeld om over de vrijlating van Talibaanstrijders op Guantánamo Bay te onderhandelen. Sinds de aanslagen van 11 september hebben de VS honderden moslimextremisten van groepen als de Talibaan en Al-Qaeda in het detentiecentrum op Cuba gevangen gezet.

‘Na tien jaar oorlog is Talibaan niet per se meer de vijand’

Dat er nu onderhandelingen tussen de VS, de Talibaan en de Afghaanse regering plaatsvinden is opmerkelijk, aangezien beide partijen de afgelopen tien jaar vooral oorlog met elkaar voerden. Over deze omwenteling schreef onze correspondente in Afghanistan, Bette Dam, onlangs in NRC Handelsblad:

“Prominente Talibaan-leiders die zich persoonlijk overgaven aan Hamid Karzai werden gedood of gevangen genomen en naar Guantanamo Bay gebracht waar ze werden gemarteld. Andere Talibaan-leiders rekruteerden alweer de eerste strijders om juist de buitenlanders hun land uit te jagen. De twee groepen – die van Karzai en die van de Talibaan – die in het begin van de oorlog nog bereid waren samen te werken, werden zo al snel weer vijanden. Tien jaar en duizenden omgekomen Amerikaanse en andere Westerse soldaten later is de sfeer heel anders. Niet alleen wordt er openlijk gesproken over onderhandelingen met de Talibaan, ook was het de Amerikaanse vicepresident Joe Biden die vorige maand zei dat de Talibaan niet per se de vijand is”.